Işe goldaw, oba ösüş maksatnamalary bilen dowam edýär

2027-nji ýyldaky Prezidentiň ýyllyk meýilnamasyndan düzülen maglumata görä, oba hojalygyny we oba ösüş maksatnamalaryny netijeli durmuşa geçirmek Milli oba ösüş strategiýasyna we umumy oba hojalygy syýasatyna laýyklykda dowam edýär. Grantlar, oba ýerlerinde girdejiniň derejesini ýokarlandyrmak, kiçi we orta kärhanalary goldamak we ykdysady infrastrukturany berkitmek maksady bilen Oba Ösüş Maýa goýumlaryna goldaw (KKYDP) we IPARD maksatnamalary arkaly berilýär.

KKYDP

çäginde berilýän grant we iş maglumatlary

Oba ösüş maýa goýumlaryny goldamagyň çäginde 2006-njy ýyldan bäri ekin önümçiligine, maldarçylyga, suw hojalygyna we akylly oba hojalygyna maýa goýumlaryna goldaw berildi. 2006-njy ýyldan 2026-njy ýyla çenli 299 müň 320 maşyn we enjam satyn almak we 23 müň 738 oba hojalygy ykdysady we infrastruktura maýa goýum taslamalaryna jemi 113,9 milliard lira granty berildi. Bu goldawlaryň kömegi bilen 181,4 milliard lira maýa goýum amala aşyryldy we 131 müň 154 adam üçin iş mümkinçiligi döredildi.

IPARD programmasy bilen oba ýerlerinde berilýän goldaw

IPARD Maksatnamasy oba ýerlerinde oba hojalyk önümlerini gaýtadan işlemek, gaýtadan dikeldilýän energiýa, oba syýahatçylygy we senetçilik ýaly ugurlardaky taslamalary goldamak arkaly oba-şäher göçmeginiň öňüni almagy maksat edinýär. 2011-nji ýylda 42 welaýatda başlanan we 2024-nji ýyla çenli ähli welaýatlara ýaýradylan bu programmada hakyky we kanuny şahslara 50-75 göterim grantlar berilýär. 2026-njy ýylyň awgust aýyndaky maglumatlara görä, meýilnamanyň çäginde 2,4 milliard ýewro grant berildi, 26 müň 965 taslama tamamlandy we 1345 taslama dowam edýär. Mundan başga-da, 14 müň 640 ýaş we 7 müň 368 aýal maýadary goldaýan maksatnama bilen jemi 107 müň 77 adam işledi.

Oba önümçiligini döwrebaplaşdyrmak we oba ykdysadyýetini janlandyrmak maksady bilen 2006-njy ýyldan bäri KKYDP we 2011-nji ýyldan bäri IPARD maksatnamalary arkaly Türkiýede oba ösüş maýa goýumlary amala aşyryldy. Bu maksatnamalar oba hojalygynyň kärhanalarynyň tehnologiki kuwwatyny ýokarlandyrýan hem bolsa, ýerli iş üpjünçiligini goldamak arkaly sosial-ykdysady ösüşe goşant goşýar.

Oba ösüş goldawlaryndan peýdalanmak isleýän önüm öndürijiler, öndürijiler guramalary, hakyky we kanuny şahslar degişli ministrlikleriň häzirki senenama senenamalaryna we programma gollanmalaryna eýerip öz taslamalaryny tabşyryp bilerler. Goldaw amallary edaralar tarapyndan amala aşyrylýar we oba hojalygynyň infrastrukturasyny berkitmek we sebitleýin ösüş maksatlaryna laýyklykda kesgitlenen ölçeglere laýyklykda gözegçilik edilýär.

Netije

Oba ösüş maksatnamalary oba hojalygynyň önümçiligini döwrebaplaşdyrmakda we oba ýerlerinde ykdysady işjeňligi diwersifikasiýa etmekde esasy rol oýnaýan ýaly. Esasanam ýaş we aýal maýadarlary goldamak, oba ýerlerinde sosial-ykdysady gurluşy berkitmäge we durnukly ykdysady model döretmäge mümkinçilik berýär.

Grant goldawy bilen üpjün edilen iş görkezijileri, oba hojalygynyň infrastruktura maýa goýumlarynyň diňe önümçiligiň ýokarlanmagyna däl, eýsem sebitdäki zähmet bazaryna hem goşant goşýandygyny subut edýär. Maýa goýumlarynyň 2006-njy ýyldan bäri üznüksiz dowam etmegi oba ösüşiniň uzak möhletli döwlet syýasaty hökmünde kabul edilendigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu goldaw maksatnamalarynyň oba ýerlerindäki ýaş ilaty oba hojalygynda galmagyna we uzak möhletde oba-şäher migrasiýa derejesini peseldip biljekdigine garaşylýar. Akylly oba hojalyk tehnologiýalaryna maýa goýumlarynyň köpelmegi bilen oba hojalygynyň öndürijiliginiň ýokarlanmagyna we azyk üpjünçiliginiň howpsuzlygynyň ýokarlanmagyna garaşylýar.

Aýal-gyzlara we ýaş maýadarlara berilýän aýratyn goldawlaryň oba telekeçiliginiň ekosistemasyny diwersifikasiýa edip we ýerli ykdysadyýetiň daşary ýurt garaşlylygyny azaldyp biljekdigi bahalandyryldy. Mundan başga-da, gaýtadan dikeldilýän energiýa we oba syýahatçylyk taslamalarynyň sebitleriň marka bahasyny ýokarlandyrmak arkaly syýahatçylyk girdejilerine oňyn täsir edip biljekdigi çak edilýär.