Jaý satuwynda karz satyn alyşlary köpelýär

ISTANBUL - Türk statistika institutynyň (TUIK) aprel aýyndaky maglumatlaryna görä, tutuş ýurt boýunça ýaşaýyş jaý satuwy 2,6% ýokarlandy we 126,808 birlige ýetdi. Bu ösüş ýylyň iň ýokary derejesi, şeýle hem aprel aýynda satuwda ikinji orunda durýar. Housingaşaýyş jaý bahalarynyň inflýasiýa garşy hakyky manyda ýokarlanmazlygy raýatlary herekete getirýär, bank karzlary bilen satyn alyşlar kärende tölegleri bilen deňeşdirilende has özüne çekiji bolýar. Aprel aýynda bank karzlaryny ulanmak arkaly edilen satuwlar, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 40,5% ýokarlandy we 25,771-e ýetdi we umumy satuwda 20,3% paý aldy. Takmynan 34 aý arakesmeden soň, ipoteka karzlary bilen satyn alyşlaryň paýy soňky bäş aýda 20% -den ýokary boldy. Karz satuwy bu pudaga maliýeleşdirmegiň ýüküni azaldýan bolsa, gozgalmaýan emläk öndürijileri banklaryň ýaşaýyş jaý karzy göterim mukdaryny hasam peseltmegini we ýaşaýyş jaý karzy ulanylyşynyň paýyny 30% -den ýokarlandyrmagyny isleýärler. Häzirki wagta çenli 2.46% -den 2.69% -e çenli göterim mukdary bilen karz alyp bolýar. Bank düzgünleşdiriş we gözegçilik gullugynyň (BDDK) 29-njy ýanwarda karz çäklendirmelerini gowşatmagy hem bu pese gaçmakda täsirli boldy. 5 million TL-den pes jaýlar üçin karz mümkinçilikleri, esasanam ilkinji jaýyny satyn aljaklar we ikinji el ýetmezçiligini aýyrmak üçin berlen artykmaçlyklar bilen artdy.

Kärende bahalarynyň täsiri

Kärende bahalarynyň ýokary derejesi raýatlar üçin ýaşaýyş jaý karzy töleglerini has özüne çekiji edýär. Şol sebäpli kärende tölemegiň ýerine karz töleglerini tölemegi makul bilýänleriň sany köpelýär. Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) aprel aýy üçin ýaşaýyş jaý bahalarynyň indeksini (KPI) we täze kärendeçi kärende indeksiniň (YKKE) maglumatlaryny yglan etdi. Geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 26,6% ýokarlanan KPI hakyky manyda 4,3% azaldy. Stambulda 1,6%, Ankarada 2,6% we Izmirde 2,1% ýokarlandy.