Kärende krizisine garşy ofis formulasy: Boş ofisleri ýaşaýyş jaýyna öwürmegiň täze döwri

Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrligi ýaşaýyş jaý üpjünçiligini ýokarlandyrmak we gozgalmaýan emläk pudagynda deňagramsyzlygy aradan aýyrmak üçin möhüm ädim ätdi. Resmi gazetde neşir edilen "Meýilleşdirilen ýerleri sebitleşdirmek düzgünnamasyna üýtgetmeler girizmek baradaky düzgünnamanyň" çäginde boş ofisleri ýaşaýyş jaýlaryna öwürmek prosesi ep-esli aňsatlaşdyryldy. Düzgünnama bilen, liftdäki borçnamadan başlap, öňki hasaplara, ygtyýarnama amallaryndan başlap, umumy ulanylýan ýerlere çenli köp möhüm temalar üýtgedildi.

ingaşaýyş jaý üpjünçiligini artdyrmak üçin ädilen strategiki ädim

Gozgalmaýan emläk hukuk institutynyň prezidenti Ali üüksel 2017-nji ýylda güýje giren bu düzgüne girizilen iň soňky wersiýanyň raýatlaryň ýaşaýyş jaýyna girmegini aňsatlaşdyrýandygyny aýtdy. Pandemiýadan soň ýaşaýyş jaý bahalarynyň dünýäde çalt ýokarlanandygyny we üpjünçilik ýetmezçiliginiň bardygyny bellän üüksel, şuňa meňzeş suratyň Türkiýede ýüze çykandygyny aýtdy. Döwlet edaralarynyň TOKİ sosial ýaşaýyş jaý taslamalary, şäher öwrülişigi goldawy, Gozgalmaýan emläk maýa goýum gaznalary (GYF) we Damlakent ýaly innowasion modeller bilen bu krizisi ýeňip geçmäge synanyşýandygyny ýatladýan üüksel, täze düzgüniň bu tagallalaryň bir bölegidigini aýtdy.

Boş ofisleriň 60 göterimi ýaşaýyş jaýyna öwrülip biler

Pandemiýa sebäpli iş durmuşynda bolup geçýän gurluş üýtgemeleriniň ofislerde boş iş ornuny döredendigini mälim eden Ali üüksel aşakdaky baha berdi: "Uzakdaky iş modeliniň giňden ulanylmagy bilen söwda merkezlerinde, bank binalarynda we kompaniýa merkezlerinde ofis aksiýalarynyň sany aşa köp boldy. 2023-nji ýylda ilkinji ädim ädilip, bu binalaryň ýaşaýyş jaýlaryna öwrülmegi has amatly boldy. ýaşaýyş jaýlaryna öwrüler. "Munuň üçin" ýaşaýyş jaýy + ofis "garyşyk ulanylyşy sebitleşdiriş meýilnamasyna girizilmelidir we binadaky umumy ofis meýdanynyň iň köp 60 göterimi öwrülmelidir. Bu wagtlaýyn ýüzlenme, boş binalary ykdysadyýete getirmek we ýaşaýyş jaý bazary üçin täze çeşme döretmek meselesinde möhüm ähmiýete eýe. "Düzgünnamanyň Kondominium kanunynyň çäginde durmuşa geçirilip bilinjekdigini aýdan üüksel, lift standartlaryny takyklamak we pergolalary we bezeg howuzlaryny ýok etmek hem durmuşyň rahatlygyny ýokarlandyrar.

Şäher häkimlikleriniň arasyndaky durmuşa geçiriş tapawudy gutarýar

Gozgalmaýan emläk hukuk birleşiginiň prezidenti Ali Güvenç Kiraz düzgünnamanyň üýtgemeginiň iň uly artykmaçlyklaryndan biri, ýerli hökümetleriň arasynda dürli düşündirişleri we amallary ýok etmekdir diýdi. Potratçylaryň dürli töwerekler sebäpli her şäher häkimliginde dürli býurokratik päsgelçiliklere duçar bolýandyklaryny mälim eden Kiraz, täze düzgün bilen standart agzybirligiň gazanylandygyny aýtdy. Çerwi; Çagalaryň oýun meýdançalaryny, namaz otaglaryny, umumy awtoulag duralgalaryny we ulanylmadyk teras üçeklerini deslapky hasaplamada umumy ýerler hökmünde kabul etmegiň düzgüniň gönüden-göni düzgünine öwrülendigini düşündirdi.

Alnan hukuklar ygtyýarnama amallary wagtynda goralýar

Ali Güvenç Kiraz, ygtyýarnamalarynyň güýji ýok bolan taslamalardaky näbellilikleriň şu düzgün bilen çözülendigini aýtdy we alnan hukuklaryň ygtyýarnamanyň berlen gününden başlap iki ýylyň içinde gurlan taslamalarda esasan goraljakdygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, ýer titremesiniň howpsuzlygy, ýangynyň öňüni alyş çäreleri, energiýa tygşytlylygy we bu binalarda izolýasiýa ýaly häzirki tehniki ülňüleri ulanmagyň hökmany boljakdygyny aýtdy. Doly täzelenen sebitleşdiriş kanunçylygynyň iki ýylyň içinde başlamadyk taslamalar üçin güýje girjekdigini mälim eden Kiraz, TAKS (Gat meýdanyndaky gatlaryň sany) hasaplamalarynda näbellilikleriň aradan aýrylandygyny we meýilnamalarda TAKS gymmaty bolmadyk posylkalar üçin poluň oturgyjynyň 40 göterim bilen çäklendirilendigini we aýratyn ýagdaýlarda iň ýokary 60 göterimiň bardygyny aýtdy.

Öwürmek kwartira eýeleriniň dörtden bäşiniň tassyklanmagyny talap edýär

Gozgalmaýan emläk aklawçysy Çiğdem Kezer , düzgünnamanyň kanuny çäklerine ünsi çekip, üýtgetmegiň diňe sebitleşdiriş meýilnamasynda ýaşaýyş jaý funksiýalaryna rugsat berlen sebitlerde amala aşyrylyp bilinjekdigini aýtdy. Kezer duýduryş berdi: "Zonalaşdyrmak meýilnamasynda ýaşaýyş jaý rugsady bolmadyk sebitdäki ofisi şu düzgüne esaslanýan ýaşaýyş jaýyna öwürmek kanuny taýdan mümkin däl". Üýtgedip gurmak işinde dolandyryş meýilnamasyndaky päsgelçilik barada durup geçip, Kezer şu möhüm maglumatlary paýlaşdy: "Binanyň dolandyryş meýilnamasynda garaşsyz bölümleriň diňe ofis ýa-da býuro hökmünde ulanyljakdygy barada bir söz bar bolsa, ýaşaýyş jaýyna geçmek üçin dolandyryş eýeleriniň 4/5 ýazmaça razyçylygy bilen dolandyryş meýilnamasyny üýtgetmeli. Bu prosese girmek isleýän hukuk eýeleriniň, hukuklaryň ýitirilmezligi üçin ilki bilen degişli häkimlikden laýyklyk barada ýazmaça pikir almagy gaty möhümdir. "Kezer görkezilen şertlere laýyk gelýän ofisleriň 2027-nji ýylyň 1-nji iýulyna çenli ýaşaýyş jaýlaryna öwrülip biljekdigini aýtdy.