Mekdepdäki hüjümlerden soň Telegramda haýbat atyjy habarlary paýlaşan 13 şübheli aýyplama

Stambulyň Baş prokuraturasy 14-nji aprelde Şanlyurfada we 15-nji aprelde Kahramanmaraşda bolup geçen mekdep hüjüminden soň sosial media platformalarynda köpçülige howsala döreden ýazgylary paýlaşan jemi 13 şübheli garşysyna derňew işini tamamlady. Taýýarlanylan aýyplamada, günäkärlenýänleriň dört sany täze hüjümi öz içine alýan bilim toparlaryny ulanýandyklaryny kesgitledi.

Telegram toparlarynda haýbat atyjy habarlar nädip ýaýrady?

Aýyplama bildirilende, mekdep hüjümleri wagtynda halkda ýüze çykan duýgurlygyň güman edilýänleriň paýlary bilen hasam çuňlaşdyrylandygy aýdyldy. Stambulyň Howpsuzlyk Şahamçasynyň Müdirliginiň Jemgyýetçilik Howpsuzlyk Býurosy tarapyndan geçirilen tehniki gözleglerde bu ýazgylaryň adaty bir çekişme ýa-da ant içmek däldigi, täze hüjümleriň mümkinçiligini goldaýan açyk haýbat atyjy we gorkuzyjy habarlardygy nygtaldy. Günäkärlenýänleriň bu ýazgylary jemgyýetde gorky we howsala döretmek maksady bilen edendigi kesgitlenildi.

Günäkärlenýänler özlerini goramakda näme talap etdiler?

Derňewiň çäginde beýan edilen aýyplanýanlaryň biri Eren Ewren meşhurlyk gazanmak we mahabat girdejisi gazanmak üçin Telegram toparyny döredendigini öňe sürdi. Postsazgylaryň mazmuny döredijisi däldigini öňe süren Ewren, habarlary başga bir topardan göçürendigini we olaryň jenaýatdygyny bilmeýändigini öňe sürdi. Beýleki günäkärlenýän Emre Topçi bu ýazgylary "gara degişme" we "söweş gurşawy döretmek arkaly hezil" edendigini öňe sürse-de, Taha apaprak bu aýyplamalary ret etdi we sanly meseleler bilen gyzyklanmaýandygyny aýtdy.

Stambulyň Baş prokuraturasy tarapyndan taýýarlanan we Stambulyň jenaýat kazyýeti tarapyndan kabul edilen aýyplamada Eren Ewren, Taha apaprak, Berkaý Baýramoglu, Ümit Nadul, Zeki Cihan Duran, Emre Topci, Düzgün Ali Edeş, Fatih Alabay, Hanifi Yylýyl Fırat we Özgür Doğan "halk arasynda gorky we howsala döretmek howpy" sebäpli 2 ýyl azatlykdan mahrum edildi. 4 ýyla çenli azatlykdan mahrum edilmegi talap edilýär. Günäkärlenýänleriň kazyýet işi ýakyn günlerde başlar.

Türkiýäniň Jenaýat kodeksiniň çäginde köpçüligiň arasynda gorky we howsala döretmek howpy abanýan jenaýat jemgyýetçilik tertibini we parahatçylygy bozmaga gönükdirilen hereketleri öz içine alýan jenaýatyň bir görnüşi hökmünde kesgitlenýär. Şeýle ýagdaýlarda kazyýetler günäkärlenýänleriň hereketleriniň sosial täsirini we jenaýatyň ediliş usulyny göz öňünde tutup karar berýär. Degişli amalda günäkärlenýänleriň goragy we sanly subutnamalar kazyýet işiniň gidişini kesgitleýän esasy elementleriň biridir.

Netije

Bu waka, sosial media platformalarynyň gizlinlik artykmaçlygyny ulanyp, sosial parahatçylygy bozmak synanyşyklarynyň polisiýa bölümleri tarapyndan ýakyndan yzarlanýandygyny görkezýär. Güman edilýänleriň "güýmenje" ýa-da "mahabat" sebäpleri bilen paýlaşýan paýnamalary kanunyň öňünde agyr jenaýat bolup durýar we beýle hereketler agyr türme tussaglygyna höküm edilip bilner.

Bu waka, sanly dünýäde öndürilen mazmunyň hakyky durmuşda howpsuzlygyň kabul edilmegine gönüden-göni täsir edýändigini ýene bir gezek subut etdi. Sosial media ulanyjylary ýazgylarynyň kanuny netijelerini öňünden görmeli we sosial duýgurlyklary göz öňünde tutup jogapkärçilikli hereket etmeli.

Mümkin täsirler

Bu ýagdaý şuňa meňzeş mazmun öndürijilerine päsgelçilik döredip biler we sosial media platformalarynda audit prosesleriniň köpelmegi barada çekişme döredip biler. Esasanam ýaş ulanyjylaryň sanly metbugatda paýlaşýan mazmunynyň kanuny jogapkärçiliginden has seresap bolmagyna garaşylýar.

Mundan başga-da, polisiýa bölümleriniň sanly gözegçilik ukybynyň dezinformasiýa we sosial mediada ýaýradylan howply habarlara garşy köpçüligiň gaharyny getirýän wakalardan soň ýüze çykmagy ähtimal. Mundan başga-da, mazmuny dolandyrmak syýasatlaryny has berk ýerine ýetirmek üçin platformalara sebäp bolup biler.