Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy we ýangyç bahasy Saud Arabystanyndaky nebiti gaýtadan işleýän zawod hüjüminden soň garaşylýan zatlary ýokarlandyrýar

Saud Arabystanyndaky nebiti gaýtadan işleýän zawoda edilen hüjüm Eastakyn Gündogarda üpjünçilik howpsuzlygy baradaky aladalary döretdi we dünýä bazarlarynda nebitiň bahasynyň ýokarlanmagyna sebäp boldy. Çarşenbe güni bu ösüşden soň, Brent nebitiniň barrel bahasy 1,3 göterim ýokarlap, 115.36 dollara ýetdi we WTI çig nebitiniň bahasy 1,22 göterim ýokarlap, 101,12 dollara ýetdi.

Bazarlarda nebitiň bahasynyň ýokarlanmagynyň beýany näme?

Dünýä bazarlarynda üpjünçilik aladalary Türkiýedäki ýangyjyň bahasy mehanizmlerine gönüden-göni täsir edýän faktor hökmünde tapawutlanýar. Brent nebitiniň bahasynyň bu üýtgemegi, içerki bazardaky ýangyç önümleriniň bahasynyň ýokarlanmagyny görkezýär.

fuelangyç önümlerinde garaşylýan baha üýtgemeleri näme?

22-nji oktýabrda ýary gijä çenli ýangyç bazarynda bir litr benzine 3,35 TL arzanladyş ulanyldy. Şeýle-de bolsa, bazarlardaky iň soňky işjeňlik bilen, SCT ýokarlanmanka täze bahalaryň ýokarlanmagy öňe çykdy. Senagat çeşmelerinden alnan maglumatlara görä, benziniň bahasynyň ýokarlanmagy penşenbe güni ýary gijeden, dizel üçin bolsa şenbe güni ýary gije güýje girer.

Saud Arabystanyndaky nebiti gaýtadan işleýän zawod hüjüminden soň dünýädäki nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy Türkiýedäki ýangyç bahalaryna täsirini dowam etdirýär. “Brent” nebitiniň çarşenbe güni 115.36 dollara çenli ýokarlanmagy bilen, 22-nji oktýabrda 3.35 TL benzin arzanladylandan soň, penşenbe we şenbe günlerinde täze bahanyň ýokarlanmagyna garaşylýar.

Türkiýedäki ýangyç bahalary, halkara nebit bahalarynyň we walýuta hümmetleriniň üýtgemegine esaslanýan eşelon ykjam ulgamynyň we salgyt düzgünleriniň çäginde kesgitlenýär. Häzirki bahalaryň üýtgemegi, Energetika bazaryny düzgünleşdiriji edara (EPDK) we ýangyç paýlaýan kompaniýalaryň bildirişleri arkaly halk bilen paýlaşylýar. Sarp edijiler resmi kanallar we ýangyç stansiýalarynda bellikler arkaly baha täzelenmelerini yzarlap bilerler.

Netije

Dünýä energiýa bazarlarynda üpjünçilik howpsuzlygy meseleleriniň Türkiýe ýaly nebit import edýän ýurtlaryň içerki bazarlarynda gönüden-göni we çalt şöhlelenýändigi görünýär. Nebiti gaýtadan işleýän zawodyň hüjümi ýaly geosyýasy töwekgelçilikler, nebitiň bahasynyň birden üýtgemegine sebäp bolup, sarp edijileriň ýangyç çykdajylaryna gönüden-göni täsir edýän üýtgeýjä öwrülýär.

Bu ýagdaý, ýangyç bahalarynda durnukly kursy saklamagy kynlaşdyrýar we bazar oýunçylary we sarp edijiler üçin öňünden aýdylýanlygy peseldýär. Şeýle bahalaryň hereketi, esasanam SCT düzgünlerinden öň, öý hojalygyna we logistika pudagyna energiýa çykdajylarynyň basyşyny ýokarlandyrýar.

Mümkin täsirler

Garaşylýan ýangyjyň ýokarlanmagy, transport we logistika çykdajylaryny ýokarlandyrmak arkaly umumy inflýasiýa ýokary basyş edip biler. Esasanam täjirçilik ulaglarynyň eýeleri we transport pudagynda işleýän kärhanalar, çykdajylaryň ýokarlanmagy sebäpli hyzmat bahalaryna täzeden garamaly bolup bilerler.

Sarp edijiler üçin bu býudjet meýilnamalaşdyrylyşynda energiýa çykdajylaryna bölünip berlen paýyň köpelmegine sebäp bolup biler. Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy dowam etse, ýakyn wagtda şuňa meňzeş baha düzedişleriniň öňe çykmagy ähtimal.