Safranboludaky 10-njy Saffron festiwaly halkara ölçeglerine geçýär

ESUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girýän Karabükiň Safranbolu etrabynda şu ýyl 10-njy gezek geçiriljek Saffron festiwaly 2026-njy ýylyň 1-4-nji noýabry aralygynda geçiriler. Festiwal halkara ölçeglerine geçdi; Gastronomiýa ýygnaklary, akademiki gözlegler, Türk aşpezler federasiýasy (TAFED) milli ýygyndy topary saýlamak we safran hasyly ýaly wakalar bilen baýlaşdyrylar.

Gastronomiýa ýaşaýyş laboratoriýasy bilen ylmy hyzmatdaşlyk

Festiwalyň onunjy ýylynyň çäginde Karabük uniwersitetinde durmuşa geçirilmegi meýilleşdirilýän “Gastronomiýa ýaşaýyş laboratoriýasy” okuwy akademikleri, aşpezleri we ýerli öndürijileri birleşdirer. Safronyň ylmy aýratynlyklary we gastronomiýada ulanylyşy Eýranyň, Italiýanyň, Bolgariýanyň we Azerbaýjanyň wekilleriniň gatnaşmagynda ara alnyp maslahatlaşylar. Mundan başga-da, TAFED 60 aşpeziň gatnaşmagynda Safranboluda milli ýygyndy saýlawlaryny geçirer.

Safranbolu safronynyň ykdysady gymmaty nämeden ybarat?

Safron öndürijisi Ismail Ýylmaz, öz agramyndan 100 müň esse suw boýamak ukybyna eýe bolan safronyň şu ýylky satuw bahasynyň bir gram üçin 800 TL we kilogramy üçin 800 müň TL bolandygyny mälim etdi. Bir kilogram safran almak üçin 180 müň gül ýygnamalydygyny aýdan Yylmaz, şu ýyl Safranboluda 55 kilogram hasyl aljakdyklaryny aýtdy.

Safranbolu şäheriniň häkimi binagär Elif Köse festiwalyň metbugat ýygnagynda eden çykyşynda festiwalyň maksatlaryna ünsi çekip: "Safron diňe bir biziň üçin gymmatly oba hojalygy önümi däl, eýsem şäherimiziň şahsyýetiniň möhüm bölegi. UNUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawynda ýerleşýän Safranbolunyň dünýäde tanalýan safran hökmünde tanalmagyny isleýäris" -diýdi. Çäreleriň çäginde myhmanlara “Safronyň bollygy: bir gazana, müň stol” mowzugy bilen taýýarlanan ullakan safran tüwi tagamy hödürlener we festiwaldan soň halkara akademiki goşantlary bilen Saffron Atlasyny taýýarlamagy maksat edinýär.

Safranbolunyň taryhy we medeni gymmatlyklaryny gorap saklamagy maksat edinýän bu amal ýerli öndürijileri goldamak we gastronomiýa syýahatçylygynda etrapdaky ornuny berkitmek üçin amala aşyrylýar. Festiwal maksatnamasynyň çägindäki ähli çäreler, Safranbolu şäher häkimliginiň we degişli gyzyklanýan taraplaryň sebitleýin ykdysadyýete we medeni mirasa goşant goşmagy üçin meýilleşdirilýär.

Netije

Saffron festiwalyny halkara şahsyýetine öwürmek Safranbolunyň diňe bir taryhy gurluşy bilen däl, eýsem oba hojalygy we gastronomiki gymmatlyklary bilen dünýä derejesinde özüni tanatmak ugrundaky tagallalarynyň görkezijisidir. Bu işe akademiki gözlegleri we hünärmen aşpezleri çekmek, safran önümçiligini ylmy esasda ýerleşdirmäge we önümiň goşmaça bahasyny ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýär.

producerli öndürijileriň zähmetini gorap saklamak we Saffron atlasy ýaly hemişelik eserleri döretmek medeni mirasy geljek nesillere geçirmekde möhüm ädim hasaplanyp bilner. Bu strategiki çemeleşme, Safranbolunyň syýahatçylyk dürlüligini artdyryp, etraby gastronomiýa gönükdirilen ýere öwrüp biler.

Mümkin täsirler

Festiwaly halkara derejesine geçirmek Safranboluna gelýän daşary ýurtly syýahatçylaryň sanynyň köpelmegine we ýerli söwdagärleriň syýahatçylyk girdejileriniň ýokarlanmagyna goşant goşup biler. Hususan-da, gastronomiýa wekilleriniň gatnaşmagy sebit aşhanasynyň dünýä derejesinde ykrar edilmegini artdyryp, safran önümlerine bolan islegi artdyryp biler.

Akademiki gözlegleriň safran önümçiligine getirjek täzelikleri öndürijilere netijeliligi ýokarlandyrmak arkaly has köp girdeji gazanyp biler. Mundan başga-da, festiwal tarapyndan döredilen mahabat güýji bilen Safranbolu safronynyň halkara bazarlarynda has bäsdeşlik ornuna ýetmegine garaşylýar.