Sebitdäki gapma-garşylyklar Türkiýäni logistika üçin ygtybarly duralga öwürdi: Günorta portlarda ýük akymy 30% ýokarlandy

Eastakyn Gündogarda barha möwjeýän geosyýasy dartgynlyk we konflikt gurşawy sebitdäki ýurtlaryň logistika infrastrukturasyna uly zyýan ýetirdi we Türkiýeni transport ýollarynyň merkezine geçirdi. Daş-töwerekdäki portlaryň we söwda ýollarynyň maýyp bolmagy ýa-da ýokary howpsuzlyk töwekgelçiligi bolmagy ýük akymynyň Türkiýanyň günorta portlaryna çalt geçmegine sebäp boldy. Bu işjeňlik bilen sebitdäki käbir strategiki portlarda ýükleriň mukdary 30 göterime çenli ýokarlandy.

Mersin-eskenderun liniýasy Günorta koridorda tapawutlanýar

Türk Port Operatorlary Assosiasiýasynyň prezidenti Hamdi Erçelik port maýa goýumlarynyň, esasanam ýurduň günorta kenarýaka kenarlarynda bu işde uly ösüş gazandy. Mersin-Iskenderun liniýasynyň sebitdäki ösüşleriň täsiri bilen logistika taýdan möhüm rol oýnandygyny mälim eden Erçelik, Türkiýäniň global logistika ulgamlaryndaky strategiki ähmiýetiniň gysga we orta möhletli çaklamalarda çalt artjakdygyny çaklaýandyklaryny aýtdy.

Transportol ulaglarynda töwekgelçilikler we täze mümkinçilikler

Halkara ekspeditorlar birleşigi (UND) Dolandyryjylar geňeşiniň başlygy Şerafettin Aras häzirki krizis gurşawynyň ýol transportyna iki taraplaýyn täsir edýändigini aýtdy. Howpsuzlyk aladalary, serhet derwezelerinde wagtal-wagtal ýapylmak, ulag kerweniniň borçnamalary, ätiýaçlandyryş çykdajylarynyň ýokarlanmagy we sürüjilik wizalary ýaly päsgelçilikleriň bu pudagy kynlaşdyrýandygyny mälim eden Aras, beýleki tarapdan, Hormuz bogazynda we birikdirilen deňiz liniýalarynda ýokary töwekgelçilikleriň bu ýoly iň çalt alternatiwa edýändigini aýtdy.

Aras, Türkiýe-Siriýa-Iordaniýa-Saud Arabystany we Türkiýe-Yrak-Aýlag koridorlarynyň çykdajylaryň we howpsuzlyk töwekgelçiliginiň ýokarlanmagy sebäpli deňiz we howa transportyna alternatiw hökmünde möhüm söwda ýoluna öwrülendigini mälim etdi. Tranzit logistika pudagyndaky bu işiň Türkiýä we ugurdaky ýurtlara gönüden-göni milli girdeji getirjekdigini mälim eden Aras, sebitde parahatçylyk gazanylsa-da, logistika ulgamynyň derrew öňki balansyny dikeltmejekdigini we ugur üýtgeşmelerini we töwekgelçilik derňewlerini täzelemegiň wagt aljakdygyny aýtdy.

Global kompaniýalar üçin täze okuw: Çydamlylyk we syýasy durnuklylyk

Halkara transport we logistika hyzmat üpjün edijiler birleşiginiň (UTİKAD) prezidenti Bilgehan Engin global üpjünçilik zynjyrlarynyň gowşaklygynyň köpmilletli kompaniýalary täze gözleglere alyp barandygyny aýtdy. Engin, kompaniýalaryň indi diňe pes çykdajylara esaslanyp karar bermeýändigini nygtaýar; Syýasy durnuklylygyň üpjünçilik torlarynyň berkligi, alternatiw ýollaryň dürlüligi, gowşuryş wagty we bazara ýakynlygy ýaly faktorlar bilen birlikde iň möhüm maýa goýum ölçegleriniň birine öwrülendigini düşündirdi.

Geopolitiki töwekgelçilikleriň logistika maýa goýumlarynyň häsiýetini hem üýtgedendigini mälim eden Rhenus Logistika Türkiye we Merkezi Aziýanyň müdiri Kristof Dullaert kompaniýalaryň gözegçiliksiz kuwwatyny ýokarlandyrmagyň ýerine has oýlanyşykly we ünsi jemleýändigini aýtdy. Dullaert häzirki wagtda maýa goýumlarynyň diňe bir göwrümi ýokarlandyrmaga däl-de, eýsem töwekgelçilikleri paýlamaga we çeýeligi üpjün etmäge gönükdirilendigini aýtdy; Multimodal çözgütlere we strategiki geçiriş merkezlerine islegiň artýandygyny mälim etdi. Dullaert, Türkiye, Latyn Amerikasyna we Orta Koridora gönükdirilen kompaniýanyň ösüş meýilnamalarynyň tutanýerlilik bilen dowam edýändigini aýtdy.