Trump-dan Saud Arabystany bilen taryhy ädim: 30 ýyllyk ägirt ýadro şertnamasyny tassyklamak

Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň prezidenti Donald Trumpyň Saud Arabystany bilen ýadro pudagynda täze ýer açjak taryhy şertnamany tassyklandygy öňe sürüldi. "Wall Street Journal" (WSJ) adynyň ABŞ-nyň ady agzalmadyk ýokary derejeli resmilerine esaslanýan ýörite hasabatyna görä, iki ýurduň arasynda 30 ýyl güýje girjek bu ägirt uly şertnama Eastakyn Gündogardaky deňagramlylygy düýpgöter üýtgetmäge we global energiýa syýasatyna eýe.

Onlarça milliard dollarlyk uly maýa goýumlary we raýat ýadro maksatnamasy

Göz öňünde tutulýan şertnamanyň ykdysady ululygynyň onlarça milliard dollara ýetjekdigi çak edilýär. Uzak döwri öz içine aljak bu taryhy ädim Saud Arabystanyna öz raýat ýadro maksatnamasyny döretmek üçin ygtyýarlyk we infrastruktura bilen üpjün eder. Ylalaşygyň iň ara alnyp maslahatlaşylan we täsir galdyryjy tarapy, Riýad administrasiýasyna geljekde öz uranyny baýlaşdyrmak üçin ýol açmagydyr.

Amerikan kompaniýalary Amal merkezinde bolar

Ylalaşygyň tehniki jikme-jikliklerinde ABŞ-da ýerleşýän tehnologiýa we energiýa kompaniýalaryna Saud Arabystanynyň ýadro infrastrukturasyny gurmakda we ösdürmekde öňdebaryjy rol oýnamak meýilleşdirilýär. Bilelikdäki bahalandyrmalaryň netijesinde, zerur bolan halatynda Saud Arabystanynyň çäginde Amerikan kompaniýalary tarapyndan urany baýlaşdyryş desgalarynyň döredilmegi şertnamanyň maddalarynyň hataryndadygy mälim edildi. Bu ýagdaý ABŞ-nyň ägirt ýadro kompaniýalary üçin milliardlarça dollarlyk täze bazary aňladýar.

Howpsuzlygy barlamak we Kongresi tassyklamak prosesi

Trump administrasiýasynyň işgärleri, urany baýlaşdyrýan desgalaryň döredilmegi we amerikan kompaniýalary tarapyndan dolandyrylmagy baradaky talap Waşingtonyň Saud Arabystanynyň ýadro maksatnamasyna gönüden-göni gözegçilik we täsir etjekdigini öňe sürýärler. Bu gözegçilik mehanizminiň raýat ýadro maksatnamasynyň harby maksatlar üçin nädogry ulanylmagynyň öňüni almagyň iň ygtybarly usulydygy mälim edildi. Sebitdäki howpsuzlyk deňagramlylygyna düýpli täsir etjek bu taryhy ýadro şertnamasynyň ýakyn günlerde resmileşdirilmegi we ABŞ Kongresine hödürlenmegine garaşylýar.