Trump-nyň Eastakyn Gündogardaky deňagramlylygy üýtgetjek ädimi: Saud Arabystany bilen 30 ýyllyk taryhy ýadro şertnamasy tassyklandy

Amerikanyň Birleşen Ştatlary bilen Saud Arabystanynyň arasynda global deňagramlylygy çuňlaşdyrjak taryhy ädim ädildi. "Wall Street Journal" (WSJ) adynyň ABŞ-nyň ady agzalmadyk ýokary derejeli resmilerine esaslanýan aýratyn hasabatyna görä, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Saud Arabystany bilen meýilleşdirilmegi meýilleşdirilýän ägirt uly ýadro şertnamasyny tassyklady. Iki ýurduň arasynda ýadro tehnologiýasyny paýlaşmagy we ösdürmegi göz öňünde tutýan bu taryhy şertnamanyň 30 ýyl güýje girjekdigi mälim edildi.

onlarça milliard dollara barabar ullakan taslamanyň jikme-jiklikleri

Takmynan otuz ýyl möhleti öz içine alýan bu täze şertnamanyň ykdysady gymmaty onlarça milliard dollara ýeter diýlip çaklanylýar. Göz öňünde tutulýan şertnama Saud Arabystanyna raýat ýadro programmasy barada giňişleýin maglumat berýän bolsa-da, bu ýurduň öz çäginde urany baýlaşdyrmagyna ýol açyp biljek möhüm zatlary öz içine alýar. Bu ýagdaý, Eastakyn Gündogarda ýadro energiýasy bäsleşiginde täze döwrüň başlangyjy hökmünde düşündirilýär.

Amerikan kompaniýalary we urany baýlaşdyryş desgasy üçin möhüm rol

Ylalaşygyň iň täsirli jikme-jikliklerinden biri, Amerikan kompaniýalaryna Saud Arabystanynyň ýadro infrastrukturasynyň gurluşygynda we ösüşinde merkezi we aýgytly rol oýnamagydy. Şeýle hem, şertnamanyň şertleriniň arasynda ABŞ-nyň we Saud Arabystanynyň bilelikdäki bahalandyrmalarynyň netijesinde zerur bolan halatynda Amerikan kompaniýalarynyň bu ýurtda urany baýlaşdyryş desgalaryny açjakdygy aýdylýar.

Waşingtonyň Riýad üstünden gözegçilik we howpsuzlyk strategiýasy

Uran baýlaşdyryş desgalarynyň Amerikanyň gözegçiligi ýa-da hyzmatdaşlygy astynda döredilmegi baradaky talap Waşington administrasiýasyna Saud Arabystanynyň ýadro maksatnamasyna gönüden-göni täsir we gözegçilik eder. Trump administrasiýasynyň işgärleri bu berk gözegçilik talabynyň Saud Arabystanynyň ýadro maksatnamasynyň geljekde harby maksatlar üçin ulanylmagynyň we ýadro ýaraglarynyň öndürilmeginiň öňüni almak üçin iň täsirli usuldygyny öňe sürýärler. Sebitdäki howpsuzlyk deňagramlylygyny üýtgedip boljak bu taryhy şertnamanyň ýakyn günlerde resmi tassyklamak üçin ABŞ Kongresine hödürlenmegine garaşylýar.