Türkiýanyň Aý nyşanalary Ysraýylyň metbugatynda giňişleýin beýan edildi

Ysraýylyň Tel Awiwde ýerleşýän Maariw gazetinde Türkiýanyň kosmos programmasyndaky täze maksatlary we Aý üçin taslamalary barada durup geçdi. 2026-njy ýylyň 14-nji sentýabrynda çap edilen habarda Türkiýäniň 384 müň kilometr uzaklykda ýerleşýän Aýy nyşana alyp, kosmos barlaglarynda barlygy ýokarlandyrandygy nygtaldy.

Türkiýäniň kosmos programmasynda Aý nyşany näme?

Maariw gazetiniň habaryna görä, Türkiýe hemra tehnologiýalaryndan adam kosmos missiýalaryna Aý programmasy bilen has hyjuwly tapgyra geçdi. 1990-njy ýyllarda gözegçilik hemralary bilen başlanan Türkiýäniň kosmos başdan geçirmesiniň, 2018-nji ýylda Türk kosmos gullugynyň döredilmegi we Alper Gezerawçiniň 2024-nji ýylyň ýanwar aýynda kosmosda ilkinji türk kosmonawty bolmagy ýaly möhüm sepgitler bilen ösendigi mälim edildi.

AYAP-1 we Artemis şertnamasy nähili işleýär?

Türkiýanyň NASA-nyň Waşingtondaky baş edarasynda Artemis şertnamasyna 31-nji awgustda gol çekmegi Ysraýylyň metbugatynda Türkiýanyň Aýa ýetmek kararyna gelendigi hökmünde düşündirildi. Taslamalaryň çäginde, içerki gibrid hereketlendiriji ulgamy bilen Aýdan 100 km beýiklikde bir orbita ýetmegi maksat edinýän AYAP-1 missiýasy, 2027-nji ýylda ABŞ-nyň Florida ştatynyň Keýp Kanaweraldan SpaceX's Falcon 9 raketasy bilen amala aşyrylar.

Türkiýe içerki emeli hemra tehnologiýalaryndan we dolandyrylýan missiýalardan soň Aýyň ýüzüne ýetmek maksady bilen kosmos barlaglaryny dowam etdirýär. AYAP-1 bilen Aýa gaty gonmagy maksat edinýän Türkiýe, indiki tapgyra, AYAP-2.

bilen öz öndüren uçuş ulaglaryny ulanyp, Aýda ýumşak gonmagy meýilleşdirýär.

Türkiýe kosmos taslamalary, Türk kosmos gullugynyň utgaşdyrylmagy we halkara hyzmatdaşlygy we Artemis şertnamasy ýaly global hyzmatdaşlygyň çäginde öňe gidişlik. Häzirki wakalar we proses bilen baglanyşykly tehniki senenama degişli guramalar tarapyndan halk bilen paýlaşylmagyny dowam etdirýär.

Netije

Türkiýiň kosmos maksatnamasynda Aýy nyşana almagy, ýurduň tehnologiki başarnyklaryny ýokarlandyrmak we dünýä kosmos ykdysadyýetinde orun almak strategiýasynyň beýanydyr. Artemis şertnamasyna gatnaşmak we içerki gibrid hereketlendiriji ulgamlar ýaly taslamalar Türkiýäniň diňe bir emeli hemra tehnologiýalarynda däl, eýsem kosmos gözleginde hem özbaşdak hereket etmek ukybyny ösdürendigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Türkiýe Aý taslamalarynda öňe gidişlik, içerki goranyş we howa giňişliginde täze tehnologiki gazançlara ýol açyp biler. Mundan başga-da, bu taslamalar üstünlikli bolsa, halkara kosmos taslamalarynda Türkiýäniň has köp söz açmagyna we beýleki ýurtlar bilen strategiki hyzmatdaşlyk ulgamynyň giňelmegine garaşyp bolar.