Uzyn syýahatlarda gizlin howp: hereketsizlik, palta we öýken emboliýasynyň töwekgelçiligini döredýär

Tomus gelmegi bilen syýahatçylyk syýahaty we daşary ýurtly syýahat iň ýokary derejesine ýetdi. Şeýle-de bolsa, gury ýer we howa arkaly uzak ýollar saglyga howp salýar. Trakýa uniwersitetiniň lukmançylyk fakultetiniň kardiologiýa kafedrasynyň müdiri, professor doktor Serwet Altaý uzak wagtlap hereketsiz galmagyň aýak damarlaryndaky gan aýlanyşyny haýalladyp, paltalaşmagyna ýol açyp biljekdigi barada möhüm duýduryş berdi.

Dört sagatdan gowrak syýahat Çuň damar trombozyny güýçlendirýär

Syýahat wagtynyň artmagy bilen aýak myşsalary işlemegini bes edýär we bu ýerdäki damarlarda gan dökülmegine sebäp bolýar. Prof. Doktor Serwet Altaý hereketsizlik sebäpli aýaklarda emele gelýän damarlaryň ilki ýürege, soň bolsa gan aýlanyşygy arkaly öýkenlere baryp biljekdigini aýtdy. Bu ýagdaýyň ölüme sebäp bolup biljek lukmançylyk edebiýatynda "öýken emboliýasy" diýilýän agyr ýagdaýa sebäp bolýandygyny mälim eden Altaý, palta howpy üçin takyk wagt bermegiň kyndygyny, ýöne umumy lukmançylyk taýdan kabul edilmegiň töwekgelçilikli çäk hökmünde 4 sagat ýa-da ondanam köp syýahaty kesgitleýändigini aýtdy.

Altaý, bu döwrüň ýaş we sagdyn adamlar üçin has çydamlydygyny aýtdy we has gysga döwürleriň töwekgelçilik toparyndaky adamlar üçin howp döredip biljekdigini aýtdy. Uzak ýoldan soň hassahana kabul edilen palta we öýken emboliýasy keselleriniň sanynyň ep-esli ýokarlanandygy bellendi, esasanam tomus möwsüminde daşary ýurtlylar tarapyndan ýygy-ýygydan ulanylýan tranzit ýoly bolan Frakiýa sebitinde.

Kim töwekgelçilikde? Çaga dogluşyna garşy dermanlardan hroniki kesellere çenli giň gerim

Prof. uzak syýahatlarda her kimiň deň derejede töwekgelçilik etmeýändigini mälim etdi. Doktor Serwet Altaý aýratyn üns berilmeli ýokary töwekgelçilikli toparlary sanap geçdi. Garrylar, göwreli aýallar we ýürek ýetmezçiligi, böwrek ýetmezçiligi we COPD ýaly dowamly öýken keselleri bolanlar syýahat wagtynda goşmaça çäreleri görmeli.

Mundan başga-da, ýaňy-ýakynda böwrek ýa-da dyz operasiýasy bolanlar, hereketi çäkli adamlar, rak keselleri, garynlaşma bozulmalary ýa-da öýken emboliýasy bilen kesellänler we genetiki taýdan palta ýykgyn edýän adamlar hem ýokary töwekgelçilik kategoriýasyna girýärler. Şeýle hem Altaý, ýaş aýallaryň arasynda giňden ýaýran çaga dogluşyny gözegçilikde saklaýan dermanlary ulanmagyň, gan ýygnamak tendensiýasyny artdyryp biljekdigini ýada saldy we bu adamlaryň uzak syýahat wagtynda has seresap bolmalydygyny aýtdy.

Suwuklygyň ýeterlik bolmazlygy we alkogol palta töwekgelçiligini ýokarlandyrýar

Syýahat wagtynda palta döremegine sebäp bolýan iň möhüm faktorlaryň biri suwsuzlykdyr. Käbir syýahatçylaryň ýolda hajathana zerurlygyny azaltmak üçin suw sarp edişini çäklendirýändigini mälim eden Altaý, bu hereketiň ganyň suwuklygyny azaltmak arkaly palta emele gelmegini gönüden-göni ýeňilleşdirýändigini aýtdy.

Suwuklyk zerurlyklarynyň dogry çeşmelerden kanagatlandyrylmalydygyny belläp, Altaý: "Alkogol içgileri, esasanam suwuň bedenden çykmagyna sebäp bolup, suwsuzlanmagy ýokarlandyrýar. Çaý we kofe ýaly içgiler diuretik (diuretik) täsiri sebäpli bedeniň arassa suw isleglerini kanagatlandyrmaýar. Şonuň üçin uzak saparlarda arassa suw içmek arkaly suwuklygyň kabul edilmegini üpjün etmek möhümdir" -diýdi.

Alamatlara üns: Bir taraplaýyn aýak çişmegi äsgermezlik edip bolmaz

Prof. Çuň damar trombozynyň iň adaty alamatynyň duýdansyz bir taraplaýyn aýagyň çişmegi bolandygyny mälim etdi. Doktor Serwet Altaý bu çişmäniň adatça güýçli agyry, temperaturanyň ýokarlanmagy we gyzarmagy bilen ýüze çykýandygyny aýtdy. Bu alamatlar ýüze çyksa, esasanam töwekgelçilik toparyndaky adamlar haýal etmän iň ýakyn saglyk edarasyna ýüz tutmalydyrlar. Düwürtik öýkenine ýetýän bolsa, näsaglarda duýdansyz dem gysmak, döş agyrylary we dem alyş kynçylyklary ýaly has çynlakaý alamatlar bolýar.

Ahyrynda, Altaý aýagyň çişmeginiň hemmesiniň ýygrylma sebäpli ýüze çykmaýandygyny goşdy; Heartürek we böwrek ýetmezçiligi, bagyr keselleri, belogyň ýitmegine sebäp bolýan içege keselleriniň, hereketsiz tiroid beziniň (gipotireoz), limfa aýlanyşynyň bozulmagy, dowamly wena ýetmezçiligi we käbir gan basyşynyň dermanlary hem aýaklaryň çişmegine sebäp bolup biljekdigini we dogry diagnoz üçin hünärmen barlagynyň zerurdygyny aýtdy.