Yaqin Sharqdagi keskinlik neft narxini eng yuqori cho'qqiga olib chiqdi

So'nggi oylarda Yaqin Sharqdagi geosiyosiy keskinliklar neft bozorlarida tebranishlarga sabab bo'lmoqda. AQShvaIsroilning Eronga qarshi harbiy amaliyotlari Brent turidagi xom neft narxiga sezilarli ta`sir ko'rsatmoqda. 27-fevralda 72,48 dollar bo‘lgan Brent neftining barrel narxi 100 kunlik davrda yuqori darajaga yetdi.

Geosiyosiy tarangliklarning ta’siri

Eron diniy yetakchisi Oyatulloh Ali Xomanaiy hayotini yuqotgan hujumlardan so‘ng, Brent nefti narxi mart oyida 8 dollarga 232 ga ko‘tarildi. Yaqin Sharqdagi energiya infratuzilmasi va Hormuz bo'g'ozi orqali o'tadigan neft tashishlardagi noaniqliklar ta'minot xavfsizligi bilan bog'liq xavotirlarni kuchaytirdi. Bu oʻzgarishlar Brent neftining 90 dollar chegarasidan oshib ketishiga va 6-mart kuni 92,69 dollarga yetishiga sabab boʻldi. Bu 2020-yil aprelidan beri qayd etilgan haftalik eng tez oʻsish surʼati sifatida eʼtiborni tortdi.

Narxlar oʻzgarishi va strategik zaxiralar

Mart oyining ikkinchi haftasida Brent neft narxi 119.5 dollargacha koʻtarildi. Biroq, strategik neft zaxiralari sari qadamlar va mojaro tez orada tugashini kutish bilan narxlar tezda orqaga chekindi. 9 mart kuni sodir bo'lgan bu tebranish kun davomida narxlarning 81,16 dollargacha tushishiga sabab bo'ldi. Shunga qaramay, Hormuz bo‘g‘ozidagi xavfsizlik xavotirlari narxlarning tushishini cheklab qo‘ydi va mart oyida narxlar 75 va 119 dollar orasida o‘zgardi.

O‘t ochishni to‘xtatish va neft bozori

AQSh va Eron o‘rtasida 8-aprelda erishilgan vaqtinchalik sulh neft narxining pasayishiga sabab bo‘ldi. Brent neftining barrel narxi 90,40 dollarga tushib, 17,3 foizga pasaydi. Biroq, mintaqada davom etayotgan ziddiyat xavfi va dengiz transportiga oid noaniqliklar narxlarning yana ko'tarilishiga sabab bo'ldi. Muzokaralar harakatlariga qaramay, AQSh va Eron o'rtasidagi taranglikning davom etishi ta'minot qisqarishi haqidagi taxminlarni oshirdi.

Muzokaralar va mintaqaviy taranglik

AQSh prezidenti Donald Trampning harbiy variantlarni ko'rib chiqayotgani haqidagi xabar 30 aprel kuni neft narxining 126,41 dollarga ko'tarilishiga sabab bo'ldi. Bu oxirgi to'rt yil ichida eng yuqori ko'rsatkich sifatida qayd etildi. Aprel oyi davomida Brent neft narxi 86-126 dollar orasida o'zgarib turdi. May oyida Qo'shma Shtatlarning Eron bilan urushni tugatish bo'yicha kelishuv memorandumini imzolash ehtimoli narxlarning qisqa muddatli pasayishiga sabab bo'ldi.

Kelajak umidlari

Diplomatik aloqalarga bo'lgan umidlar neft narxiga bosim o'tkazdi, aralash bayonotlar va muzokaralar jarayoniga oid noaniq xabarlar oqimi narxning tebranishini oshirdi. May oyi davomida narxlar 91 dan 115 dollargacha bo'lgan. Xavfsizlik xavflari va Hormuz bo'g'ozidagi davomli hujumlar neft narxining doimiy pasayishiga to'sqinlik qilmoqda. 27-maydan beri Brent neftining narxi 100 dollardan past.

Bozor kayfiyati va natijalari

5-iyun kuni Brent neftining barrel narxi 93,09 dollarga yopildi, bu hujumdan oldingiga nisbatan 28,4 foizga o‘sdi. Hozirda neft bozori yangiliklar oqimiga sezgirligicha qolmoqda. Geosiyosiy xatarlar toʻliq bartaraf etilmaganini hisobga olsak, mojaroning borishi va diplomatik oʻzgarishlar narxlarda hal qiluvchi boʻlib qoladi.