SPK'dan Yatırım Fonlarına Yeni Ayar: Manipülasyon ve Yoğunlaşma Riski Tarih Oluyor

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), geçtiğimiz hafta cuma günü yayımladığı yeni rehber güncellemesiyle yatırım fonları piyasasında taşları yerinden oynatacak düzenlemelere imza attı. Finansal piyasalarda yoğunlaşma riskini asgariye indirmeyi, kurumsal gözetim mekanizmalarını güçlendirmeyi ve teminat güvenliğini en üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen bu adım, fon yönetim süreçlerinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Özellikle serbest fonlar (hedge funds) üzerinde yoğunlaşan yeni kurallar, piyasadaki manipülatif hareketlerin ve fiktif fiyat oluşumlarının önüne geçmeyi amaçlıyor.

Serbest Fonlara Portföy Yöneticisi Sınırı ve Sermaye Yükümlülüğü

Yeni düzenleme kapsamında, bir portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu serbest şemsiye fona bağlı özel fonlar dahil serbest fonların sayısı, şirkette istihdam edilen portföy yöneticisi sayısını aşamayacak. Mevcut portföy yönetim şirketlerine bu yeni kurala uyum sağlamaları için 30 Haziran 2029 tarihine kadar geçiş süresi tanındı. Ayrıca, yönettikleri portföyler içinde serbest fonların payı yüzde 50'yi aşan şirketlere ek sermaye artırımı yükümlülüğü getirildi. Para piyasası fonlarında ise portföyün en az yüzde 10'unun devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) veya Hazine ve Maje Bakanlığı tarafından ihraç edilen kira sertifikalarında değerlendirilmesi zorunlu kılındı. Bir portföy yöneticisinin yönetebileceği maksimum fon sayısı ise serbest fonlar da dahil olmak üzere 7 ile sınırlandırıldı.

Halka Açıklık Oranına Göre Yatırım Limitleri Belirlendi

SPK, serbest fonların şirket hisselerindeki yoğunlaşmasını engellemek amacıyla halka açıklık oranına dayalı kademeli bir sınırlama getirdi. Buna göre; bir serbest fonun, fon portföy değerinin yüzde 5'inden fazlasını oluşturan sermaye piyasası araçlarının toplam değeri, fon portföy değerinin yüzde 20'sini aşamayacak. Ayrıca, yöneticinin yönetim hakimiyetine sahip olduğu ortaklıkların ihraç ettiği araçlara yapılacak yatırım tutarı da fon portföy değerinin yüzde 20'si ile sınırlandırıldı. Hisselerin fiili dolaşım oranlarına göre getirilen yeni yatırım limitleri ise şu şekilde belirlendi:

Fiili dolaşımdaki pay oranı yüzde 25’in altında olan şirketlerde, dolaşımdaki payların en fazla yüzde 8’ine,

Fiili dolaşım oranı yüzde 25-50 arasında olanlarda en fazla yüzde 6’sına,

Fiili dolaşım oranı yüzde 50-75 arasında olanlarda en fazla yüzde 4’üne,

Fiili dolaşım oranı yüzde 75’in üzerinde olanlarda ise en fazla yüzde 2’sine yatırım yapılabilecek.

Uzmanlar Ne Diyor? Piyasalarda Likidite ve Konsolidasyon Beklentisi

Düzenlemenin piyasaya etkilerini değerlendiren A1 Capital Yatırım Menkul Değerler AŞ Genel Müdür Yardımcısı Üzeyir Doğan, serbest fonlarda pozisyon yoğunlaşması ve likidite konularının öne çıkacağını belirtti. Doğan, "Yoğunlaşmış portföylerden daha dağınık portföy yapılarına geçiş nedeniyle başta BIST 30 hisseleri olmak üzere likiditesi yüksek hisselere yönelik bir akış söz konusu olabilir" dedi. Sürecin zamana yayılmasının piyasa üzerindeki ani baskıları azaltacağını ifade eden Doğan, sektörde konsolidasyon ve sadeleşmelerin görülebileceğini ekledi.

Ata Yatırım Araştırma Genel Müdür Yardımcısı Cemal Demirtaş ise düzenlemenin uzun süredir beklendiğini vurgulayarak, "Bazı hisselerde özellikle köpük oluştuğunu görüyorduk. Bu düzenlemeler piyasanın normalleşmesine fayda sağlayacaktır" dedi. Demirtaş, kuralların aşırı sıkılaştırılmasının piyasa işleyişine zarar vermemesi gerektiği konusunda da ihtiyatlı bir yaklaşım sergiledi.

Fon Turkey Kurucusu Onur Duygu ise serbest para piyasası fonlarındaki zorunlu tahvil/kira sertifikası oranının getiri farklarını azaltabileceğine dikkat çekti. Duygu ayrıca, TEFAS'ta işlem gören serbest fonların artık haftalık portföy dağılım raporlarını KAP'ta yayımlayacağını belirterek, "Bugüne kadar aylık takip ediyorduk, bu değişiklik yatırımcı açısından en olumlu adımlardan biri" değerlendirmesinde bulundu. Duygu, tek hisseye odaklanarak yüksek getiri elde etme stratejisinin artık zorlaşacağını ve geçmiş performansların analizinde getirinin nasıl elde edildiğine dikkat edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.