Türkiye'de Obezite ve Hareketsizlik: Uzman Uyarıları ve Çözüm Önerileri

Türkiye'de obezite oranlarının yükselişi ve fiziksel hareketsizliğin yaygınlaşması halk sağlığını tehdit ediyor. Antalya Belek Üniversitesi Araştırma Görevlisi Dr. Ayden Özekinci, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı Sağlık Araştırması verilerini değerlendirerek, bu sorunların ciddi boyutlara ulaştığını belirtti. {{IMG_0}}

Obezite Artışı ve Modern Yaşamın Etkileri

TÜİK verilerine göre, 15 yaş ve üzeri bireylerde obezite oranı 2022'de yüzde 20,2 iken, 2025 yılında yüzde 21,8'e yükseldi. Dr. Özekinci, bu artışın temel nedenleri arasında modern yaşamın getirdiği hareketsiz yaşam tarzı ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının bulunduğunu ifade etti. Özellikle kadınlarda obezite oranının erkeklere göre daha yüksek olduğuna dikkat çeken Özekinci, bu durumun biyolojik, hormonal ve sosyo-kültürel faktörlerle ilişkilendirilebileceğini belirtti.

Kadınlarda Obezite Oranları

2025 yılı itibarıyla kadınların yüzde 24,8'inin obez kategorisinde yer aldığı, erkeklerde ise bu oranın yüzde 18,7 olduğu ortaya kondu. Dr. Özekinci, bu farkın altında yatan sebeplerin yaşam tarzı farklılıkları ve biyolojik etmenler olduğunu vurguladı. {{IMG_1}}

Fiziksel Hareketsizlik ve Sağlık Riskleri

Araştırmanın çarpıcı bulgularından biri de fiziksel aktivite yetersizliğinin yaygınlığıydı. 2025 verilerine göre, fiziksel aktivite yapmayan bireylerin oranı yüzde 86,6'ya ulaştı. Dr. Özekinci, Dünya Sağlık Örgütü'nün yetişkinler için önerdiği haftalık en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite kriterinin karşılanmadığını belirtti ve hareketsiz yaşam tarzının obezite ile birlikte birçok kronik hastalığın temel nedeni olduğunu söyledi.

Obezite ve Kronik Hastalıklar İlişkisi

Dr. Özekinci, obezitenin yalnızca estetik bir sorun olarak görülmemesi gerektiğini, bunun kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet, hipertansiyon ve kanser gibi çeşitli kronik hastalıklar için önemli bir risk faktörü olduğunu belirtti. Son dönemde popülerleşen GLP-1 reseptör agonisti ilaçların kilo kaybında etkili olduğunu ancak bilinçsiz kullanımın kas kaybı ve yetersiz beslenme gibi tehlikeleri beraberinde getirdiğini ifade etti.

Sürdürülebilir Çözümler ve Politikalar

Obezite ile mücadelede kalıcı çözümlerin yaşam tarzı değişiklikleriyle mümkün olacağını vurgulayan Dr. Özekinci, dengeli beslenme alışkanlıkları, yeterli protein tüketimi, liften zengin bir diyet, düzenli su alımı ve fiziksel aktivitenin önemine dikkat çekti. Sadece bireysel çabaların yeterli olmadığını, toplum sağlığını korumak için çevresel ve toplumsal politikaların güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Şehir planlamalarıyla fiziksel aktivite teşvik edilmeli, sağlıklı gıdaya erişim kolaylaştırılmalı ve beslenme eğitimleri yaygınlaştırılmalıdır.

Gelecek Perspektifi

Dr. Özekinci, obeziteyle mücadelede kısa vadeli çözümler yerine, sürdürülebilir yaşam tarzı değişikliklerine odaklanılması gerektiğini belirtti. Bireylerin, toplumun ve kamu politikalarının uyum içinde hareket etmesi gerektiğinin altını çizerek, sağlıklı bir geleceğin ancak bu şekilde mümkün olabileceğini ifade etti.