Yargıtay'dan emsal karar: Yıllık izin ücretinde zamanaşımı süresi 5 yıla indi

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, milyonlarca işçiyi ilgilendiren bir karara imza atarak, iş sözleşmesinin sona ermesiyle ücrete dönüşen yıllık izin alacaklarında zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğunu kesinleştirdi. 2017 yılında yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun Ek 3. maddesi uyarınca belirlenen bu süre, Yargıtay'ın 22. Hukuk Dairesi ile birleşmesinin ardından içtihat haline getirildi. Bu kararla birlikte, işten çıkış tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde talep edilmeyen izin ücretleri için açılan davaların reddedilmesi öngörülüyor.

Yıllık izin ücreti davasında süreç nasıl işledi?

Demir ustası olarak 11 yıl boyunca yurt dışı şantiyelerinde çalışan D.K.'nın vefatı sonrası yakınları, ödenmeyen yıllık izin, kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklar için İş Mahkemesi'nde dava açtı. Yerel mahkeme, işçinin yıllık izin ücretine hak kazandığına hükmederek davayı kısmen kabul etti. Bölge Adliye Mahkemesi'nin de itirazları reddetmesi üzerine dosya, davalı işverenin temyiziyle Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne taşındı.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi neden bozma kararı verdi?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 04.12.2013 tarihinde iş sözleşmesi sona eren işçinin, 24.10.2019 tarihinde dava açtığını belirterek, 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğuna hükmetti. Daire, 6098 sayılı Kanun ile 7036 sayılı Kanun arasındaki geçiş döneminde de yıllık izin alacaklarının 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu vurgulayarak, yerel mahkemenin kararını bozdu.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yıllık ücretli izin alacaklarında zamanaşımı süresinin iş sözleşmesinin fesih tarihinden itibaren başladığını ve bu sürenin 5 yıl olduğunu içtihat kararıyla kesinleştirdi. Bu hukuki düzenleme, işçilerin alacaklarını zamanında talep etmelerini zorunlu kılan bir uygulama olarak öne çıkıyor.

İşçilerin kullanılmayan yıllık izin ücreti alacakları, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde talep edilmediği takdirde zamanaşımına uğramaktadır. Hak kaybına uğramamak isteyen çalışanların, işten ayrılış süreçlerini takip etmeleri ve alacak taleplerini yasal süreler içerisinde mahkemeye veya ilgili mercilere iletmeleri önem arz etmektedir.

Çıkarılacak sonuç

Yargıtay'ın bu kararı, iş hukukunda zamanaşımı uygulamalarında belirsizliği ortadan kaldıran net bir standart getirmektedir. Geçmişte 10 yıl olarak uygulanan sürenin 5 yıla çekilmesi, işçilerin alacaklarını takip etme konusunda daha proaktif olmaları gerektiğini göstermektedir.

Hukuki süreçlerin işleyişinde "zamanaşımı def'i"nin işverenler tarafından bir savunma aracı olarak etkin şekilde kullanıldığı görülmektedir. Bu durum, işçilerin işten ayrıldıktan sonra alacaklarını tahsil etmek için beklememeleri, haklarını yasal süre içerisinde aramaları gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Muhtemel etkiler

Bu emsal karar, özellikle uzun yıllar çalıştıktan sonra işten ayrılan ancak alacaklarını talep etmeyi erteleyen işçiler için ciddi bir hak kaybı riski oluşturabilir. 5 yıllık süreyi kaçıran işçilerin açtığı davaların mahkemeler tarafından doğrudan reddedilmesi beklenmektedir.

İşverenler tarafında ise bu karar, geçmişe dönük borç yükümlülüklerinin sınırlandırılması anlamına gelebilir. İş davalarında zamanaşımı itirazlarının artması ve mahkemelerin bu içtihat doğrultusunda daha hızlı karar vermesi muhtemeldir.