CBRT 2026-njy ýylyň iýuly üçin halkara maýa goýum ýagdaýy baradaky maglumatlary yglan etdi: ätiýaçlyklaryň güýçli ýokarlanmagy

Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) 2026-njy ýylyň iýul aýy üçin Halkara maýa goýum pozisiýasynyň (IIP) ösüşini resmi hasabat bilen halka mälim etdi. Iň soňky yglan edilen maglumata görä, daşary ýurt aktiwleri bilen borçnamalarynyň arasyndaky tapawut hökmünde hasaplanan Türkiýäniň arassa halkara maýa goýum ýagdaýy, 2026-njy ýylyň iýul aýynyň ahyryna -398,7 milliard dollar boldy.

Daşary ýurt aktiwlerinde güýçli ýokarlanmak tendensiýasy

2026-njy ýylyň iýul aýyna çenli Türkiýäniň daşary ýurt baýlyklary öňki aý bilen deňeşdirilende 4,2% ýokarlandy we 419,6 milliard ABŞ dollaryna ýetdi. Financialurduň maliýe bergilerini we dünýä derejesinde maýa goýumlaryny görkezýän bu elementiň ýokary göterilmegi oňyn ösüş hökmünde hasaba alyndy. Beýleki tarapdan, Türkiýäniň bergilerini we rezident dällere beren borçnamalaryny öz içine alýan borçnamalar, şol döwürde has çäkli ösüşi görkezdi. Borçlar, geçen aý bilen deňeşdirilende 1,0% ýokarlanyp, 818,3 milliard ABŞ dollary hasaplandy.

Merkezi bankyň ätiýaçlyklarynda 17 milliard dollar bökmek

yglan edilen IYP maglumatlarynda iň köp ünsi çeken we maliýe durnuklylygy üçin möhüm ähmiýete eýe bolan görkeziji ätiýaçlyk aktiwleri boldy. 2026-njy ýylyň iýul aýyndaky maglumatlara görä ätiýaçlyk aktiwler 164,4 milliard ABŞ dollaryna ýetdi we bu geçen aý bilen deňeşdirilende 17 milliard ABŞ dollarynyň güýçli artandygyny görkezdi. Ervetiýaçlyklaryň bu ep-esli ýokarlanmagy, Türkiýäniň daşarky maliýe çökgünligine garşylygyny ýokarlandyrýan iň möhüm parametrleriň biri hasaplanýar.

Halkara maýa goýum pozisiýasynyň balansy we makroykdysady perspektiwalar

Aktiwleriň we borçnamalaryň arasyndaky tapawudy görkezýän sap IIP balansy, Türkiye halkara maliýe bazarlarynda arassa bergidar ýagdaýyny alamatlandyrýar. 2026-njy ýylyň iýul aýyna çenli -398,7 milliard ABŞ dollary bolan bu defisit, borçnamalaryň aktiwlerden has ýokarydygyny görkezýär. Şeýle-de bolsa, aktiwler tarapynda 4.2% ösüş tizlenmesi we ätiýaçlyklaryň 17 milliard dollar arassa ýokarlanmagy makroykdysady deňagramlylyk prosesi üçin geljegi uly signallary hödürleýär. Geljekki döwürde dünýä bazarlaryndaky ösüşleriň we Merkezi Bankyň pul syýasaty ädimleriniň bu balansa edýän täsiri ýakyndan gözegçilik ediler.