Global energiýa koridorynda iki taraplaýyn krizis: Gämiler Hormuzdan soň Bab al-Mandepde saklandy

Global energiýa koridorlarynyň iň möhüm tranzit nokatlary bolan Hormuz bogazynda we Babülmandebde barha möwjeýän harby we syýasy dartgynlyk dünýä deňiz transportyny uly kynçylyklara çekýär. ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky gapma-garşylyk Hormuz bogazynda söwda gämi gatnawyny togtatandan soň, Yemenemendäki Hutileriň Saud Arabystanyna deňiz gabawy girizmek karary Bab al-Mandab bogazyny ot halkasyna öwürdi. Bu iki taraplaýyn krizis, global energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyna howp saldy we Brent nebitiniň bahasyny 90 dollar derejesine çykardy. Ightük bahalarynyň birden ýokarlanmagy we uruş töwekgelçiligini ätiýaçlandyryş tölegleri dünýä söwdasynyň çykdajylaryny agyrlaşdyrýar.

Özara jogaplar Babülmandepdäki iň ýokary derejä dartgynlylyk getirdi

Yemenemendäki Eýran tarapyndan goldanýan Hutiler bilen Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýa güýçleriniň arasyndaky harby dartgynlyk täze bir ugra geçende sebitdäki krizis hasam çuňlaşdy. Hussiler Saud Arabystanynyň Eýranda jaýlanyşdan gaýdyp gelýän Huti liderlerini alyp barýan uçary urmak maksady bilen Sanaa halkara howa menziline howa hüjümini amala aşyrandygyny öňe sürdüler. Bu ädim üçin ar almak üçin çäre gören Huthiler, Saud Arabystanynyň çägindäki Abha halkara howa menzilini pilotsyz howa ulaglary (uçarmansyz howa ulaglary) we raketalar bilen nyşana aldy. Koalisiýa güýçleriniň Yemenemeniň howa giňişligine we portlaryna girizen embargolaryna berk garşylyk görkezip, Hutiler Saud Arabystanyna garşy deňiz gabawyny resmi taýdan başlandyklaryny habar berdiler we "Blokadany blokada bilen jogap bereris".

Tanker geçelgelerinde 69 göterim uly azalma

Hussiler deňiz gabawyny yglan edenlerinden soň, Bab al-Mandeb bogazynda söwda gämi gatnawy pyçak ýaly kesildi. Alnan maglumatlara görä, Bosfordan geçýän çig nebit tankerleriniň sany diňe bir günde 69 göterim azaldy. Bogazdan peýdalanýan tankerleriň sany 20-nji iýulda 16 hökmünde hasaba alnanda, gabawdan soň derrew 21-nji iýulda 5-e çenli azaldy. Şu gün diňe 9 gäminiň şu wagta çenli geçip bilendigi habar berildi. Şuňa meňzeş petik Hormuz bogazynda-da bolýar; Düýn bogazdan diňe 1 çig nebit tankeri geçip bilse-de, soňky 5 günüň dowamynda sebitde gämi işjeňligi bolmady. Bu, global nebit akymynyň iň möhüm iki arteriýasynyň bir wagtda petiklenendigini aňladýar.

Logistika ägirtleri Afrika täzeden gidip bilerler

Global logistika krizisine baha bermek bilen, ING Toparyň Ulag we Logistika pudagynyň ýokary derejeli ykdysatçysy Riko Luman , hususanlaryň gabaw beýannamasynyň anyk bir hüjüm bolmasa-da Bab al-Mandeb bogazynda töwekgelçilik duýgusyny derrew ýokarlandyrandygyny aýtdy. Luman ýük we ätiýaçlandyryş tölegleriniň ýokarlanmagynyň soňky çykdajylarda gönüden-göni öz beýanyny tapýandygyny we aşakdaky analizleri paýlaşandygyny aýtdy: "Saud Arabystanynyň alternatiw eksport derwezesi hökmündebuanbu portuny has intensiw ulanmagy nebit bazarlaryna edilýän basyşy hasam güýçlendirýär. Bu howplardan gaça durmak üçin demirgazyk ugry, ýagny Afrika we Ortaýer deňzine tarap gidýän gämiler, ägirt uly konteýner deňiz ulaglary. "Soňky wakalar üstaşyr meýilnamalarynyň togtadylmagyna we marşrutlaryň Afrikanyň uzak ýoluna gaýdyp gelmegine getirer."