Global obligasiýa bazarlarynda göterim derejesiniň duýduryşy: Geosyýasy dartgynlyk we inflýasiýa aladalary basyş bir Stockalary

Obýektiň öňündäki üýtgewsizlik we näbellilik şemallary dünýä maliýe bazarlarynda öwüsmegini dowam etdirýär. Publicokary jemgyýetçilik çykdajylary we hemişelik inflýasiýa basyşy dünýä ykdysadyýetini kynlaşdyrýan hem bolsa, bir stocka bazaryna çynlakaý satuw basyşyny döredýär. ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň karz çykdajylaryny azaltmak boýunça strategiki ädimleri diňe wagtlaýyn dem alar we energiýa bahalarynyň ýokarlanmagy inflýasiýa aladalaryny güýçlendirer diýen pikir, obligasiýa bazaryndaky gysga möhletli ýeňilliklere sebäp boldy.

Maliýe seljerijileri, ABŞ-nyň Gaznasy tarapyndan bazara meýilleşdirilen uzak möhletli obligasiýa satyn alyşlarynyň hemişelik täsirlerine maýa goýujylaryň gaty şübheli garaýandyklaryny nygtaýarlar. Görkezilen ädimler, karz çykdajylaryny ýokarlandyrmak üçin gysga möhletli geýim bejergisi hökmünde häsiýetlendirilýär.

ABŞ-nyň Gaznasynyň we Eýrana garşy berk ykdysady sanksiýalarynyň gatyşmagy

ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň bazara gatyşmak baradaky signallary syýasatçylaryň obligasiýa girdejisiniň çalt ýokarlanmagy bilen baglanyşykly oňaýsyzlygyny aç-açan açsa-da, bu ädim ulgamlaýyn töwekgelçilikleri doly ýok edip bilmez. ABŞ-nyň Gazna ministri Skott Bessent uzak möhletli obligasiýalary öz içine alýan satyn alyş amallarynyň göwrüminiň 4 milliard dollardan geçip biljekdigini aýtdy. Beýleki tarapdan, daşary syýasata we geosyýasy töwekgelçiliklere degip geçen Bessent, taryhdaky iň agyr sanksiýalaryň Eýrana salynjakdygyny we ýurdy ykdysady taýdan ýykjakdygyny öňe sürdi.

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump hem bu prosesiň görlüp-eşidilmedik ykdysady söweş we global izolýasiýa boljakdygyny aýdyp, Eýrana garşy giňişleýin "ykdysady operasiýa" yglan etdi. Şeýle hem, Trump maliýe guramalary, global kompaniýalar, howa menzilleri ýa-da döwlet edaralary arkaly Eýrana haýsydyr bir dem alýan goldaw berýän ýurtlaryň gaty agyr ykdysady sanksiýalara sezewar ediljekdigini duýdurdy.

ABŞ-nyň wise-prezidenti JD Wans Eýran bilen söweşiň täze bir ugra geçendigini we häzirki wagtda iň güýçli we öňüni alýan ýaragyň ykdysady basyş mehanizmidigini aýtdy. Waşingtonyň bu gödek sözleri geosyýasy töwekgelçilikleriň dünýä ykdysadyýetine ýaramaz täsirleriniň hasam çuňlaşyp biljekdigi baradaky aladany getirdi.

Federal ätiýaçlyk işgärleriniň habarlary we obligasiýa nyrhlaryna çykmak

Global bazarlar ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) işgärleriniň pul syýasaty babatynda alyp barýan işlerine gönükdirilendir. San-Fransisko federasiýasynyň prezidenti Meri Dali bazarda ir hümmetiň ýokarlanmagy barada köp gürrüňleriň bardygyny aýtdy, ýöne munuň çözülmeli derwaýys meseledigini görkezýän anyk subutnamalar ýok. Sent-Luis federasiýasynyň prezidenti Alberto Musalem ýuwaş-ýuwaşdan göterim derejesiniň ýokarlanmagynyň duýdansyz we gödek ädimleriň ýerine has sagdyn çemeleşiljekdigini öňe sürdi. Musalem sentýabr aýynda geçiriljek möhüm ýygnakdaky garaýşynyň tutuşlygyna ykdysady maglumatlara baglydygyny we her ýygnaga açyk pikir bilen gatnaşmak isleýändigini aýtdy.

ABŞ-da yglan edilen iň soňky makroykdysady maglumatlara görä, 15-nji awgustda gutarýan hepdede ilkinji gezek işsizlik boýunça kömek puluny almak üçin ýüz tutýanlaryň sany 6 müň adam azaldy we 206 müňe ýetdi, bu bolsa bazaryň garaşyşlaryndan pesdi. Iş üpjünçiligi bazaryndaky bu durnukly pozisiýa bilen ABŞ-nyň 10 ýyllyk obligasiýa göterim mukdary 4,70 göterimden geçdi, 30 ýyllyk obligasiýa 5,20 göterimden 5,26 göterime çenli ýokarlandy. ABŞ-nyň döwlet karzynyň köp bolmagy we obligasiýa bazaryndaky üýtgewsizligi sebäpli dollar görkezijisi 0,8 göterim ýitirip, birneme dynç almak bilen 98,8 derejesinde durnuklaşdy.

ABŞ-nyň ykdysady administrasiýasynyň bazarlara gatyşmagy dünýä maýadarlarynyň dollara bolan islegini belli bir derejede azaldar. Ygtybarly ýer gözleýän paýtagt altyna öwrülensoň, altynyň unsiýa bahasy 0,4 göterim ýokarlap, 4 müň 535 dollara ýetdi.

Nýu-Yorkork bir Stockasynda Walmart ýer titremesi we Europeewropadaky energiýa krizisi

Nýu-Yorkork bir stockasy obligasiýa bazarlaryndaky biynjalyklygyň dowam etmegi bilen güni ýitgiler bilen tamamlady. ABŞ-nyň bölek satuw ägirdi “Walmart” -yň geljekdäki satuw çaklamalary garaşylýandan pes bolup, kompaniýanyň paýnamalarynyň 9,2 göterim pese gaçmagyna sebäp boldy. Bu ösüşleriň täsiri bilen Dow Jones indeksi 0,15 göterim, S&P 500 indeksi 0,23 göterim, Nasdaq indeksi 0,45 göterim ýitirdi. Täze günde ABŞ-nyň gelejek şertnamalary oňyn başlangyç etdi.

stockewropanyň bir stockalary energiýa çykdajylarynyň we geosyýasy näbelliligiň kölegesinde garyşyk ýoly dowam etdirdi. Trumpyň soňky sanksiýalar baradaky beýany Europeanewropa bazarlarynda töwekgelçiligi peseldýän iň möhüm faktorlardan biri boldy. Analitikler awgust aýyna çenli tebigy gazyň we nebitiň bahasynyň ýokarlanmagynyň täsirleriniň şu gün yglan ediljek satyn alyş dolandyryjylary indeksinde (PMI) gönüden-göni öz beýanyny tapjakdygyny çaklaýarlar.

Germaniýada 5 ýyllyk obligasiýa göterim derejesi 2008-nji ýyldan bäri iň ýokary derejesini 3.008 göterimde synagdan geçirdi. Inurtdaky syýasy näbellilikler we goranyş býudjetiniň köpelmegine garaşylýan döwlet karzlarynyň rekord derejä ýetip biljekdigi baradaky aladalary döredýär. Septemberewropanyň iň möhüm tebigy gaz söwda merkezi bolan Gollandiýa TTF-de sentýabr fýuzer şertnamalarynyň bahasy 65,9 dollara ýetdi we mart aýyndan bäri iň ýokary derejä ýetdi.

Germaniýada iýul önüm öndürijileriniň bahasy indeksi (PPI) aýda 1,1 göterim we ýyllyk 3 göterim ýokarlamak bilen garaşylýandan has ýokarydy. Bu ösüşlere laýyklykda Fransiýada CAC 40 indeksi 0,57 göterim, Germaniýada DAX 40 indeksi 0,42 göterim azaldy; Italiýada FTSE MIB 30 indeksi 0,09 göterim, Angliýada bolsa FTSE 100 görkezijisi 0,04 göterim artdy.

Aziýa bazarlarynda BoJ garaşmalary we Borsa Stambuldaky iň soňky ýagdaý

Aziýanyň hemme ýerinde obligasiýa bazaryndaky töwekgelçilikler we geosyýasy näbellilikler hem bahalara täsir edýär. Iýul aýynda Japanaponiýada inflýasiýa 1,9 göterime ýetdi we energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagy sebäpli geçen ýylyň dekabryndan bäri iň ýokary derejä ýetdi. Bu maglumatlar Japanaponiýa Bankynyň (BoJ) sentýabr aýynda göterim mukdaryny ýokarlandyrjakdygy baradaky umytlary güýçlendirdi. Japanaponiýanyň 10 ýyllyk obligasiýa hümmeti hem 3 esas ýokarlandy we 2,87 göterime ýetdi. Günorta Koreýada, “Samsung Electronics” -iň paýdarlary üçin 72 milliard dollarlyk ägirt uly girdeji meýilnamasyny yglan etjekdigi baradaky habar kompaniýanyň paýnamalaryny 3,7 göterim ýokarlandyrdy. Closeakyn wagtda Nikkei 225 görkezijisi 0,5 göterim, Kospi 0,7 göterim, Hang Seng bolsa 0,7 göterim ýokarlady.

Içerki Borsa Stambul düýn satuwa gönükdirilen tendensiýa eýerdi we 0,43 göterim ýitgi bilen BIST 100 indeksini 14,396.54 bal bilen ýapdy. VIOP BIST 30-njy awgustda gelejekdäki şertnama adaty ýapylyş bilen deňeşdirilende agşamky mejlisde 0,1 göterim azaldy. Dollar / TL hümmeti düýn 0,3 göterim ýokarlamak bilen 48.0460-da tamamlanan bolsa, şu gün bankara bazary açylanda 48.0590-da satyldy.

Häzirki wagtda bazarlarda göz öňünde tutulmaly möhüm maglumatlar aşakdaky ýaly görkezilýär:

10.00 Türkiýe, awgust aýy üçin sarp edijileriň ynam görkezijisi

10.00 Türkiýe, awgust aýy üçin hakyky pudagyň ynam görkezijisi

10.00 Türkiýe, awgust aýynda ulanyş derejesi

10.30 Germaniýa, Awgust önümçilik senagaty / hyzmatlar pudagy / birleşdirilen PMI

11.00 ozewro zonasy, awgust önümçilik senagaty / hyzmatlar pudagy / birleşdirilen PMI

11.30 Angliýa, Awgust önümçilik senagaty / hyzmat pudagy / birleşdirilen PMI

16.45 ABŞ, Awgust önümçilik senagaty / hyzmat pudagy / birleşdirilen PMI

17.00 ozewro zonasy, awgust aýy üçin sarp edijiniň ynam görkezijisi