Gün tertibinde pensiýa pensiýasy üçin 50 müň TL formulasy bar

Türkiýede millionlarça pensioner we iň pes aýlyk alýanlar bilen ýakyndan gyzyklanýan aýlyk düzgünleri bilen baglanyşykly çekişmeler dowam edýär. Durmuş üpjünçiliginiň baş inspektory İsa Karakaş, gatnaşan telewizion programmasyndaky ykdysady ösüşlere baha berdi we iň pes pensiýany 50 müň TL çenli ýokarlandyrmak üçin zerur formulany düşündirdi. Hümmetsizlenme sebäpli satyn alyş güýjüniň azalandygyny mälim eden Karakaş, 2027-nji ýylyň başyndan pes girdejili segmentler üçin abadançylyga gönükdirilen gowulandyryş paketlerini durmuşa geçirmegiň zerurdygyny aýtdy.

Pensiýa üçin köpelýän model näme?

Durmuş üpjünçiligi baş inspektory İsa Karakaş, pensionerleriň ýaşaýyş şertlerini gowulandyrmak üçin bir gezeklik töleg modelini teklip etdi. Häzirki aýlyk haklarynyň ykdysady şertleriň arkasynda durýandygyny mälim eden Karakaş, iň pes pensiýanyň esasy aýlyk hakyna goşulmak üçin takmynan 25 müň 153 TL artmagy bilen arassa 50 müň TL zolagyna geçirilip bilinjekdigini aýtdy. Hünärmen, geçmişde ulanylan durmuş üpjünçiliginiň paýyna meňzeş bir nusganyň ýanwar aýynda gaýtadan ara alnyp maslahatlaşylyp bilinjekdigini aýtdy.

Iň pes aýlyk mukdary 30 göterimden ýokary bolarmy?

Iň pes aýlyk hakynyň kadalaşdyrylyşyna baha beren Isa Karakaş, täze ýyl ýokarlanmagy baradaky çaklamasyny paýlaşdy. Häzirki iň pes aýlyk hakynyň açlyk derejesinden pesdigini ýatladýan Karakaş, ýanwar aýynda kabul ediljek düzgüniň hökman 30 göterimden aşakda galmajakdygyny aýtdy. Döwletiň býudjet mümkinçiliklerine we inflýasiýa garaşmalaryna laýyklykda iň pes aýlyk alýanlar we SSK, Bağ-Kur we döwlet işgäri pensiýa çykýanlar üçin bir wagtyň özünde durmuş üpjünçiliginiň paýynyň ýokarlandyrylmagy meýilleşdirilýär.

2026-njy ýylyň 29-njy oktýabrynda gatnaşan programmasynda Durmuş üpjünçiliginiň baş inspektory İsa Karakaş pensiýany 50 müň TL çenli ýokarlandyrmagy teklip etdi we iň pes aýlyk hakynyň 30 göterimden ýokary boljakdygyny çaklady. Bu beýannamalar, geljek ýanwar düzgünlerinden öň ykdysady gün tertibinde öz ornuny saklaýar.

Pensiýa we işgärleriň aýlyk haklarynyň ýokarlanmagy Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlenmeli kanunçylyk düzgünleriniň we hökümet tarapyndan kesgitlenjek býudjet düzgüniniň çäginde emele gelýär. Durmuş üpjünçiligi ulgamyndaky we durmuş üpjünçiligini paýlaşmak düzgünleriniň üýtgemegi degişli ministrlikleriň işi we prezidentiň kararlary bilen güýje girýär. Raýatlar Zähmet we Durmuş üpjünçiligi ministrliginiň we Türkiýäniň Milli mejlisiniň gün tertibinde aýlyk hakynyň ýokarlanmagy baradaky resmi beýannamalara eýerip bilerler.

Netije

Ykdysady maglumatlar we bilermenleriň pikirleri, häzirki aýlyk derejesiniň inflýasiýa garşy peselmegini duruzmak üçin ýeterlik däldigini görkezýär. İsa Karakaş tarapyndan teklip edilen togalanmak modeli, esasy aýlyk meselesini çözmek üçin göni gatyşma guraly hasaplanýar.

Hökümetiň diňe paý alýanlaryň däl, eýsem iň pes aýlyk alýanlaryň hem satyn alyş kuwwatyny goramagy maksat edinýän strategiýa hökmünde tapawutlanýar. Januaryanwar aýynda kabul ediljek düzgünleriň, ykdysady deňagramlylygy saklamak bilen durmuş üpjünçiligini ýokarlandyrmagyna garaşylýar.

Mümkin täsirler

Teklip edilýän 50 müň TL esasy aýlyk düzgüni, pensiýa çykan segmentiň çykdajy kuwwatyny ýokarlandyrmak arkaly içerki bazarda dinamika döredip biler. Şeýle-de bolsa, şeýle ýokary göterimli ýokarlanmalar, býudjet balansyna we inflýasiýa täsirleri sebäpli seresaply meýilnamalaşdyrmagy talap edýär.

Iň pes aýlyk hakynyň 30 göterim ýa-da ondanam köp ýokarlanmagy iş berijiniň çykdajylaryna gönüden-göni täsir edip biler. Bu ýagdaý kärhanalaryň nyrh syýasatlaryna we iş üpjünçiligine täzeden garamagyna sebäp bolup biler diýlip garaşylýar.