Türk Salmon: Gara deňizden dünýä bazarlaryna çykýan ýyldyz

Gara deňizde ösdürilip ýetişdirilýän türk losos Türkiye ekerançylyk pudagynda eksport ýyldyzy hökmünde ünsi özüne çekýär. Salmon her ýyl sentýabr we oktýabr aýlarynda Gara deňizdäki bentlerden boşadylýar we 7 aý deňiz durmuşyndan soň ýygnalýar. Bu amalyň ahyrynda, 3-4 kilograma barabar bolan losos, Russiýa, Japanaponiýa we Europeewropa ýaly 19 dürli ýurda eksport edildi we ýylyň birinji çärýeginde 91 million dollardan gowrak girdeji gazandy. Geçen ýyl gazanan takmynan 520 million dollarlyk eksport girdejisi bu balygy pudagyň parlak ýyldyzy etdi. Esasanam Russiýada, Japanaponiýada, Wýetnamda, Kanadada we Europeanewropa bazarlarynda uly isleg bildirilýär.

Önümçilik prosesi we ösüş

Türk lososynyň önümçilik sikli takmynan 20 aý dowam edýär. Rainlemgoşar alabasy diýlip hem atlandyrylýan bu balyk ilkinji 13 aýyny süýji suw gurşawynda geçirýär. Soň bolsa Gara deňziň duzly suwlaryna uýgunlaşdyrylýar we sentýabr we oktýabr aýlarynda 7 aý ösýär. Ahyrynda, deňiz suwunyň temperaturasy 23 dereje ýetende, ýygnalýar we gaplanýar we eksporta taýýar bolýar. Januaryanwar-mart aýlarynda Türkiýeden 19 ýurda jemi 13 müň 599 tonna losos eksport edildi we 91 million 61 müň 416 dollar girdeji gazandy. Bu san, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende mukdaryň 14 göterim we gymmaty 8 göterim ýokarlanandygyny görkezýär. Russiýa, Belarus, Japanaponiýa we Kanada ýaly ýurtlarda sarp edijiler tarapyndan has ýokary baha berilýän bu balyk, türk lososynyň ady bilen dünýä bazaryndaky möhüm boşlugy doldurýar.

2030 Maksatlar we içerki bazary sarp etmek

Türk lososynyň öndürilişi takmynan 100 müň tonna. Altun, 2030-njy ýyla çenli 1 milliard dollarlyk eksport maksadyny kesgitländiklerini mälim etdi. Şeýle-de bolsa, içerki bazaryň sarp edilişiniň ýokarlandyrylmalydygyny aýtdy. Häzirki wagtda adam başyna balygyň sarp edilişi Türkiýede 7 kilogram, dünýäde ortaça 21 kilogram töweregi. Içerki bazarda balyk sarp edilişiniň ýokarlanmagy eksporta hem oňyn täsir eder.

Gastronomiki habardarlyk we sarp ediş artmagy

Altun suw hojalygy awynyň dünýäde ileri tutulýan ugur bolandygyny we ilatyň köpelmegi bilen suw hojalygynyň ähmiýetiniň artýandygyny aýdýar. Türk losos içerki bazarda täze önüm bolansoň, gastronomiýa pudagy balyk bişirmek usullary boýunça has köp işlemeli diýip pikir edýär. Omega 3-6 ýag kislotalaryna baý bu balyk, tagamy we hili taýdan hem gymmatlydyr. Japanaponiýa ýaly ýurtlar bilen hyzmatdaşlyk türk lososynyň halkara bazarlarynda has giňden tanalmagyna goşant goşdy.

Dünýä bazaryndaky türk losos

Türkiýe tehnologiki infrastruktura we losos ekerançylygynda önümçilik kuwwaty taýdan köp ýurt bilen bäsleşip biljek derejä ýetdi. Esasanam Japaneseaponiýa bazarynda gazanylan üstünlik, türk lososynyň dünýäde kabul edilmegine kömek etdi. Önümi ösdürmegiň täze tagallalary bu üstünligi artdyrmagy dowam etdirýär. losos Türkiye suw önümleriniň eksportynda möhüm rol oýnamagyny dowam etdirýär. 2030-njy ýyla çenli kesgitlenen maksatlar içerki bazaryň sarp edilişini artdyrmak we halkara bazarlarynda has köp orun gazanmak arkaly gazanylýar. Bu nukdaýnazardan, türk lososynyň geljekde has görnükli bolmagyna garaşylýar.