Türk ykdysadyýetinde üznüksiz ösüş seriýasy 24 çärýege ýetdi: Hünärmenleriň möhüm duýduryşlary

Türk statistika instituty (TUIK) tarapyndan yglan edilen maglumatlara görä, 2026-njy ýylyň ikinji çärýeginde türk ykdysadyýeti geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 2,3 göterim ösüş gazandy. Bu netije bilen Türkiye yzygiderli 24 ýyl ykdysady işjeňligiň üznüksiz ösüşini dowam etdirýär. çärýege geçirdi. Hünärmenler bazaryň dinamikasyna baha berip, ösüşiň dowam edýändigine garamazdan gözegçilik edilýän haýallyk we pudaklaryň arasynda düýpli bölünişikleriň bardygyny bellediler.

Kokaeli uniwersitetiniň Ykdysadyýet bölüminiň mugallymy Dos. Doktor Özgür Baýram Soýlu we ykdysatçy Şewket Saýılgan häzirki ykdysady ýagdaýy, maýa goýum islegini we geljekdäki ýagdaýlary seljerip, möhüm duýduryşlar berdiler.

Dezinflýasiýa prosesine laýyk gelýän deňagramly haýallyk

Dos. Doktor Özgür Baýram Soýlu, soňky jemi içerki önümiň (JIÖ) maglumatlaryň dezinflýasiýa syýasatlaryna laýyk gelýän gözegçilik astyndaky tendensiýany tassyklaýandygyny aýtdy. Her ýyl potensialdan pes bolsa-da, deňagramly ösüş ýolunyň saklanýandygyny mälim eden Soýlu, geçen çärýekde güýjüň ýitmeginden soň çärýekleýin dikeldişiň ykdysady işjeňligiň düýbünden gaýdyp gelmek synanyşygydygyny aýtdy.

Sarp ediş çykdajylarynyň henizem ösüşiň esasy hereketlendirijisidigini belläp, Soýlu, maliýe düzgün-nyzamy we tygşytlaýyş çäreleri sebäpli döwlet çykdajylarynyň gysylmagynyň pul syýasatynyň berkleşmegini goldaýandygyny aýtdy.

Hakyky ösüş depginleriniň pudaklaýyn paýlanyşyna ünsi çeken Saýılgan aşakdaky maglumatlary paýlaşdy:

Oba hojalygy 13,3 göterim, maglumat we aragatnaşyk 8,6 göterim, senagat 2,4 göterim, önümçilik pudagy 2,4 göterim, maliýe we ätiýaçlandyryş 2,1 göterim ýokarlandy ; söwda, transport, ýaşaýyş jaýy we azyk hyzmatlary diňe 0,5 göterim ýokarlanyp biler . Gurluşyk pudagy 1,9 göterim azaldy. Saýılgan ösüşiň giňden ýaýramandygyny we pudaklaryň arasynda çuňňur boşlugyň bardygyny aýtdy.

2026-njy ýylyň ahyrynda üç dürli ösüş ssenariýasy

Şewket Saýılgan ýylyň birinji ýarymynda ortaça 2,5 göterim ösüşden soň, Orta möhletli maksatnama (MTP) 3,8 göterim derejesine ýetmek gaty kynlaşandygyny we 2026-njy ýylyň dowamynda üç mümkin bolan ssenariýany paýlaşandygyny aýtdy:

Saýılganyň seljermesine görä, ssenariýalar aşakdaky görnüşde düzülendir:

Oňyn ssenariýa (3.2 - 3,5 göterim): inflýasiýa çalt peselse, göterim derejeleri gowşadylsa we eksport we sarp ediliş dikeldilse dogry bolar.

Esasy ssenariýa (2.6 - 3.0 göterim): Häzirki berkitme ädimleri we ortaça içerki isleg dowam etse, iň ähtimal senari.

Töwekgelçilikli ssenariýa (1.8 - 2,3 göterim): Energiýa zarbalarynyň, daşarky islegiň gowşaklygynyň we karz krizisiniň utgaşmagy sebäpli ýüze çykyp biljek töwekgelçilikli ýagdaýy aňladýar.

Türk ykdysadyýetiniň çökgünlikde däldigini, ýöne gaz pedalyndan aýak alandygyny aýdan Saýılgan, kompaniýalara nagt pul dolanyşygyny, az karzy we maliýeleşdiriş çykdajylaryny bu amalda ýokary dolanyşyga däl-de, iň az derejede saklamagy maslahat berdi.