Zol galyndylar forumynda azyk galyndylarynyň ykdysady gymmaty: 1 trillion dollar
Stambuldaky “Zol galyndylary” forumynda dünýädäki azyk galyndylarynyň ýyllyk ykdysady bahasynyň 1 trillion dollardygy mälim edildi.
Stambulda geçirilen 2026-njy ýyldaky nol galyndylar forumy dünýädäki azyk galyndylarynyň derejesini açdy. Oba hojalygy we tokaý ministri İbrahim umumakly bu ýerde eden çykyşynda öndürilen azyk önümleriniň üçden biriniň stoluň başyna geçmänkä ýok edilýändigini we bu galyndylaryň dünýä ykdysadyýetine her ýyl ýetirýän zyýany barada ajaýyp maglumatlary berendigini aýtdy. Bu ýagdaýyň dünýä ykdysadyýetine ýylda 1 trillion dollar uly zyýan ýetirýändigini aýtdy. Şeýle hem, bu ýitgileriň diňe bir ykdysady däl, eýsem daşky gurşaw, durmuş we ahlak ölçegleriniň hem bardygyny aýtdy.
Stambul häkimliginiň howandarlygynda gurnalan forum "Hasyldan soňky ýitgileri azaltmak - Azyk üpjünçiligi zynjyrynyň netijeliligini ýokarlandyrmak" mowzugy bilen geçirildi. Bu nukdaýnazardan azyk howpsuzlygyny üpjün etmek we galyndylaryň öňüni almak boýunça ýokary derejeli hünärmenler bir ýere ýygnandylar. Gatnaşanlardan "Näme üçin her ýyl milliardlarça tonna azyk öndürilýär, millionlarça adam henizem açlyk bilen göreşýär?" Umumakly bu soragy bereninde, bu ýagdaýy diňe statistika bilen düşündirip bolmajakdygyny aýtdy.
Maslahatda ara alnyp maslahatlaşylan temalaryň arasynda durnukly oba hojalygy syýasatlary we tegelek ykdysadyýet modelleri bar. Umumakly, türk medeniýetinde we yslam ynanjynda galyndylara ýol berilmeýändigini aýtdy we bu gymmatlyklaryň häzirki oba hojalygy syýasatlarynda we bilim taslamalarynda öz beýanyny tapýandygyny düşündirdi. Öndürilen azyk önümleriniň takmynan 13 göteriminiň hasyldan soňky döwürde, 19 göteriminiň bolsa sarp edilýän ýerlerde biderek sarp edilýändigini aýtdy. Bu ýagdaýyň global parnik gazlarynyň 8-10 göterimini emele getirýändigini aýtdy.
COP31 COP31 sammitiniň şu ýyl Türkiye tarapyndan gurnalan Antalýada geçiriljekdigini ýatladýan umumakly, zibil taşlaýyş medeniýetini wagyz etmek isleýändigini aýtdy. Şeýle hem, şeýle ýygnaklaryň ýurtlaryň arasynda täze hyzmatdaşlyga we maglumat alyşmagyna ýol açýandygyny mälim etdi.
Gyssagly çözgütleri gözlemek we geljekki perspektiwalar
Forumda dünýä ilatynyň 2050-nji ýyla çenli 10 milliard ýetjekdigi baradaky çaklamalar paýlaşyldy. Bu ýagdaýyň has köp iýmit we serişdeleri has seresaply ulanmagyň zerurdygyny aňladýandygy mälim edildi. Şu nukdaýnazardan ministr umumakly azyk galyndylarynyň öňüni almagyň diňe bir ykdysady mesele bolman, eýsem global jogapkärçilikdigini hem aýtdy.
Duşuşygyň ahyrynda gatnaşyjylar serişdeleriň tygşytly peýdalanylýan we azyk sarp edilmeýän geljege goşant goşmak isleýändiklerini aýtdylar. Ministr umumakly şeýle wakalaryň azyk ulgamlaryny has durnukly etmek üçin möhüm ädimlerdigini aýtdy.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!