TBMM'de Kritik Zirve: 'Hak Yoksunluğu' Formülüyle Yeni Süreç Yasası Masada

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un siyasi partilerle yürüttüğü yoğun temas trafiğinin ardından, parlamento çatısı altında çok kritik bir zirve gerçekleştirildi. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Genel Başkanvekili Efkan Ala ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik’ten oluşan iktidar heyeti, DEM Parti İmralı Heyeti üyeleriyle bir araya geldi. Yaklaşık 40 dakika süren bu basına kapalı toplantıda, sürecin ulaştığı aşama, İmralı temaslarının yansımaları ve Meclis’te hazırlanması planlanan yeni süreç yasasının çerçevesi masaya yatırıldı. Gazeteci Ayşegül Kahvecioğlu'nun edindiği bilgilere göre, kamuoyunda oluşan beklentilerin aksine, hazırlanan yasa teklifinin önümüzdeki hafta başında hemen TBMM’ye sunulması öngörülmüyor. AK Partili kurmaylar süreçte herhangi bir kriz veya tıkanıklık yaşanmadığını, ancak teknik hazırlıkların henüz tamamlanmadığını belirtiyor. Yarın yapılacak AK Parti MYK toplantısında, düzenlemeye ilişkin son durum Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a kapsamlı bir ön bilgilendirme raporu halinde sunulacak; Erdoğan'ın değerlendirmesi ve onayının ardından yasa teklifinin teknik yazım süreci resmen başlatılacak.

Geniş Siyasi Mutabakat ve Ortak İmza Hedefi

Sürecin tarafları, siyasi partilerin elinde henüz üzerinde tam anlamıyla uzlaşılmış ortak bir yasa metninin bulunmadığına dikkat çekiyor. Bu aşamada sadece yasada yer alacak düzenlemelerin temel başlıkları belirlenmiş durumda. AK Parti kurmayları, hazırlanacak yasa teklifinin parlamentoda mümkün olan en geniş siyasi mutabakatla yasalaşmasını hedefliyor. Bu doğrultuda yalnızca AK Parti, MHP ve DEM Parti’nin değil; Yeni Parti, CHP ve Yeni Yol Partisi’nin de yasa yazım komisyonunda yer alması ve teklifin ortak imzayla Meclis Başkanlığına sunulması gerektiği vurgulanıyor. Bu yöntemle, komisyonda sağlanan uzlaşma zemininin tüm yasama sürecine yansıtılması amaçlanıyor.

Gelecek Düzenlemeler İçin "Kod Yasa" Referansı

AK Partili yetkililer, çıkarılacak ilk kanunun bir "kod yasa" niteliği taşıyacağını ve sonraki yıllarda atılabilecek yeni adımların hukuki temelini oluşturacağını ifade ediyor. Bu bağlamda kanunun numarası ve sistematik yapısı, ilerleyen süreçte çıkarılabilecek yeni reform paketlerine doğrudan referans oluşturacak. Kurmaylar, sürecin bundan sonraki aşamalarında “her sorunu tek bir kanunla çözme” kolaycılığına kaçılmayacağının altını çiziyor. Bunun gerekçesi olarak ise ceza infaz sistemi, hükümlüler, tutuklular, yurt dışında bulunan firariler ve toplumsal entegrasyon gibi çok boyutlu ve birbirini doğrudan etkileyen alanların varlığı gösteriliyor.

Siyasi Yasak Yerine TCK 53 Formülü

Kulislerde en çok tartışılan konuların başında, örgüt yöneticilerinin Türkiye’ye dönmesi durumunda siyasi yasağa tabi tutulup tutulmayacağı sorusu geliyor. Edinilen bilgilere göre, hazırlanacak ilk çerçeve yasada doğrudan siyasi yasak getiren özel bir hüküm yer almayacak. Bunun yerine Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 53. maddesinde düzenlenen "hak yoksunluğu" mekanizmasının esas alınması planlanıyor. Söz konusu madde, kasten işlenen suçlardan mahkum olan kişilerin ceza infaz süresince ve bazı durumlarda infaz sonrasında belirli hakları kullanmasını sınırlandırıyor. Bu kapsamda kamu görevi üstlenme, seçme, seçilme, siyasi hakların kullanımı, vakıf, dernek ve şirketlerde yöneticilik yapma gibi haklar sınırlandırılabiliyor. İlk kod kanunda doğrudan siyasi yasak yerine TCK 53'e atıf yapılarak, bu hakların ilerleyen süreçte hukuki değerlendirmeler ışığında yeniden gözden geçirilebilmesinin önü açık tutulacak. Hak yoksunluğunun sadece siyasi haklarla sınırlı kalmayıp pasaport, ehliyet ve bazı kamu haklarını da kapsayacak geniş bir çerçevede uygulanabileceği belirtiliyor.

Kritik Talepler İlk Paket Dışı Bırakıldı

DEM Parti’nin kamuoyunda sıkça gündeme getirdiği bazı taleplerinin ilk yasa teklifinde yer almayacağı kesinleşti. Abdullah Öcalan’a yasal statü verilmesi, örgüt mensuplarına yönelik genel af düzenlemesi, ceza infazında suça karışanlar ile karışmayanlar arasındaki ayrımın kaldırılması ve Türkiye’ye dönecek örgüt yöneticilerine hiçbir siyasi yasak uygulanmaması gibi başlıklar ilk çerçeve yasaya dahil edilmeyecek. Örgütsel yapının tamamen tasfiye edilmesinin ardından ceza ertelemesi, koşullu salıverilme ve infaz rejimine dair yeni değerlendirmelerin gündeme gelebileceği, ancak bunun ilk aşamada değil, sürecin ilerleyen safhalarında ele alınacağı ifade ediliyor. AK Parti kaynakları, dünyadaki benzer süreçlerin tek bir yasayla bitmediğini belirterek geçmişteki IRA ve ETA örneklerine dikkat çekiyor.