Türkiye'de Gıda İsrafında Taze Meyve ve Ekmek İlk Sırada

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan son araştırmaya göre, Türkiye'de hane halklarının en fazla israf ettiği gıdalar arasında taze meyve-sebze ve ekmek başı çekiyor. Araştırma, gıda israfının hangi ürünlerde yoğunlaştığını ve bu israfı önlemek için hangi yöntemlerin tercih edildiğini ortaya koyuyor.

Taze Meyve ve Ekmek İsrafı Önde

2024 yılı verilerine göre, Türkiye'de en çok israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 oranla taze meyve ve sebzeler oldu. Bu ürünleri yüzde 32,5 ile ekmek takip etti. Diğer yandan, süt ve süt ürünleri yüzde 15,1, kuru bakliyat ise yüzde 5,9 oranında israf edildi.

Gıda İsrafının Temel Sebepleri

Gıdaların israf edilme sebeplerine bakıldığında, bozulma yüzde 74,4 oranla en yaygın sebep olarak öne çıktı. Tüketicilerin yüzde 12,1'i ürünlerin son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle, yüzde 6,3'ü ise fazla satın alma veya pişirme sonucu gıda israfına neden olduğunu belirtti.

Alışveriş Alışkanlıkları ve Gelir Düzeyi

2025 yılı itibarıyla tüketicilerin yüzde 54,4'ü alışverişe liste yaparak çıktığını ifade ederken, yüzde 14,9'u fiyatları takip ederek alışveriş yaptığını belirtti. Plansız alışveriş yapanların oranı ise yüzde 14,4 olarak kaydedildi. Düşük gelir grubundaki hanelerin alışveriş listesi yapma oranı yüzde 57,3 iken, bu oran yüksek gelir grubunda yüzde 49,9 olarak saptandı.

Gıda İsrafını Önleme Yöntemleri

Gıda israfını azaltmak için tüketicilerin başvurduğu yöntemler arasında, tüketilmeyen gıdaların hayvanlara verilmesi dikkat çekiyor. 2024 yılında yüzde 27,3 olan bu oran, 2025 yılında yüzde 28,7'ye çıktı. Gelir düzeyi en düşük olan grupta bu oran yüzde 35,9 iken, en yüksek gelir grubunda yüzde 27,8 oldu.

Bireysel Çabalar ve İsrafın Azaltılması

Tüketicilerin yüzde 83,6'sı gıda israfını önlemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını belirtiyor. Hane halkının yüzde 84'ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını söylerken, nadiren çöpe attığını belirtenlerin oranı yüzde 12,7, sıklıkla atanların oranı ise yüzde 0,3 olarak açıklandı.

Gıda israfı, hem ekonomik hem de çevresel açıdan önemli bir sorun oluşturuyor. Bu nedenle, tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarını gözden geçirmesi ve israfı en aza indirmek için daha bilinçli davranması büyük önem taşıyor.