Bazarlary gulplandyran karar: Merkezi bank göterim syýasatynda haýsy ädim ätjek?

Dünýä bazarlarynyň we içerki ykdysady töwerekleriň ünsi, Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) tarapyndan yglan ediljek möhüm göterim karzyna öwrüldi. Eastakyn Gündogar sebitinde barha möwjeýän geosyýasy dartgynlygyň energiýa çykdajylaryna ýokary basyş etmegi we ýaňy başlanan dezinflýasiýa prosesine töwekgelçilik etmegi, bankyň berk pozisiýasyny saklamagyna garaşýar. Şoňa görä-de, göterim derejesini peseltmek siklini başlamak üçin CBRT birneme garaşar diýlip garaşylýar.

Bloomberg HT gözleg we garaşmalar: göterim derejesi hemişelik galarmy?

Ykdysady dünýä bilen ýakyndan gyzyklanýan Bloomberg HT gözlegine gatnaşýan hünärmenler, CBRT Pul syýasaty komitetiniň (PPK) şu aýky mejlisinde syýasat derejesine degmejekdigini çaklaýarlar. Gözleg geçirilen analitikleriň umumy pikiri, bir hepdelik repo derejesiniň yzygiderli dördünji ýygnak üçin 37 göterim derejesinde saklanmagydyr. Bazar gatnaşyjylary, iň maksadalaýyk ädim Merkezi Bankyň häzirki makroykdysady töwekgelçiliklere garşy seresaply pozisiýasyny saklamagy bolar diýip pikir edýärler.

Hakyky göterim derejesiniň ýokarlanmagynyň öňki ädimleri we fon

Merkezi bank geçmişde inflýasiýa basyşyna garşy göreşmek üçin işjeň çäreleri görüpdi. Hepdelik repo auksionlaryny, esasanam fewral aýynyň ahyrynda ýüze çykan Eýran dartgynlygyndan soň togtadýan CBRT, banklary bir gijede 40 göterim has köp çykdajy kanalyna gönükdirdi. Bu ädim bazarda hakyky göterim derejesini ýokarlandyrdy, likwidliligi gözegçilikde saklady we türk lirasynyň bahasyny goldamak üçin esas döretdi.

Fatih Karahan we Syýasatçylaryň tablisasyndaky ssenariler

Bloomberg tarapyndan paýlaşylan sahna maglumatlaryna görä, CBRT-iň başlygy Fatih Karahan we beýleki ýokary derejeli syýasatçylar bilen aragatnaşykdaky çeşmeler bank üçin alternatiw ssenariýalara baha berdiler. Jetweldäki wariantlar bir gijede karz göterim mukdaryny azaltmagy ýa-da hepdelik repo maliýeleşdirmesine gaýdyp gelmegi öz içine alsa-da, häzirki berk pul syýasaty pozisiýasyny saklamagyň iň güýçli mümkinçiligi diýilýär. Şu aýda maýa goýujylar bilen geçiren duşuşygynda Prezident Karahan iýul aýynyň inflýasiýa maglumatlaryny görmek we syýasat ugrunda täze ädim ätmezden ozal sebitdäki geosyýasy töwekgelçiliklere gözegçilik etmek isleýändiklerini aç-açan aýtdy.