Iýmitlenişde oýun üýtgedýän gözlegler: Näme üçin kaloriýany ýeke hasaplamak ýeterlik däl?

Sagdyn iýmitlenmek we agramy gözegçilikde saklamak meselesinde kellä gelen ilkinji usullardan biri bolan kaloriýany hasaplamak, ylym dünýäsindäki soňky wakalar bilen sorag edilip başlandy. 2025-nji ýylda abraýly lukmançylyk joururnallaryndan biri bolan Tebigat lukmançylygy neşir edilen täze tötänleýin gözegçilik, iýmitleniş modellerinde ähmiýet berilmedik dinamikany gün tertibine getirdi. Artykmaç agramly ýa-da semizlik serhedinde 55 ulularyň gatnaşmagynda geçirilen gözleg, iýmitleri gaýtadan işlemegiň derejesiniň horlanmagy we işdäni dolandyrmagyň gönüden-göni kesgitleýjisidigini görkezdi.

Agramy ýitirmek üçin minimal işlenýän iýmitleriň gizlin güýji

Gözlegiň çäginde, gatnaşyjylar dürli iýmit toparlaryndan ybarat iki aýry iýmitleniş usulyny başdan geçirdiler, bularyň ikisi-de resmi sagdyn iýmitleniş düzgünlerine doly laýyk gelýärdi. Bir model minimal gaýtadan işlenen iýmitlerden, beýlekisinde ultra gaýtadan işlenen iýmitlerden ybaratdy. Synag wagtynda iki topara gatnaşyjylar horlanmagy başardylar. Şeýle-de bolsa, netijeleriň arasyndaky tapawut diýseň täsir galdyrdy.

Iň az işlenen iýmitleri iýýän toparda ortaça agramyň 2,06 göterim bolandygy hasaba alnanda, ultra gaýtadan işlenen iýmitleri iýýän toparda bu görkeziji 1,05 göterimde galdy. Gözlegiň iň haýran galdyryjy netijesi, gatnaşyjylar hiç hili kaloriýa çäklendirmesine sezewar edilmese-de ýüze çykdy. Iň az gaýtadan işlenen iýmitleri iýen adamlar, beýleki döwür bilen deňeşdirilende günde ortaça 327 az kaloriýa sarp edýärler.

"Näme üçin öz-özünden az iýdiler?"

Bu ajaýyp surata baha bermek bilen, hünärmen diyetisist, iýmitleniş we durmuş tälimçisi Nurdan Doğan (Balakçy) iýmitlenmäge ünsi jemlemeli esasy soragyň "Näme üçin öz-özünden az iýdiler?" bolmalydygyny nygtaýar. Kaloriýanyň diňe bir kriteriýa bolup bilmejekdigini aýdyp, Balakçy: "Kaloriýa elbetde möhümdir. Şeýle-de bolsa, günüň ahyrynda adamyň näçe kaloriýa sarp edýändigini bilmek diňe netijäni görkezýär; näme üçin beýle köp iýendigini düşündirmek ýeterlik däl."

Balakçy iýmitleniş kararlarymyzyň diňe biologiki energiýa zerurlyklarymyz bilen çäklenmeýändigini ýatladýar; Iýmitden alynýan lezzetiň, iýmitiň elýeterliliginiň aňsatlygy, iýmitleniş tizligi, bölek ululyklary, stres derejesi, endik eden endikler, jemgyýetçilik gurşawy we bedeniň çylşyrymly açlyk duýgusy sarp ediş mukdaryna gönüden-göni täsir edýändigini aýdýar. Bu nukdaýnazardan, matematiki taýdan 100 kaloriýa elmydama 100 kaloriýa deň bolsa-da, iki dürli iýmitiň indiki iýmitlenişine biologiki we psihologiki täsiri birmeňzeş däl.

Durnukly agramy dolandyrmakda özüni alyp barşyň üýtgemegi

Şahsy iýmitlenişden habarly bolmak, hemişelik agram gözegçiligi üçin has ygtybarly usuldygyny öňe sürýän Nurdan Doğan (Balakçi), adamlary hemişe kaloriýa hasaplamagyň ýerine, çemeleşmesini aşakdaky sözler bilen jemleýär: "Adamlaryň ömrüniň ahyryna elinde kalkulýator bilen geçmegini islämok.

Hünärmen, ýakymly iýmitler üçin hem şol bir çemeleşmäniň bardygyny aýdýar we maksadyň iýmitleri "gowy" ýa-da "erbet" diýip bellemek ýa-da ýakymly iýmitleri durmuşdan düýbünden ýok etmek däldigini aýdýar. Hakyky üstünligiň lezzet we karar bermek mehanizminiň arasyndaky gatnaşyklary dogry dolandyrmakdygyny belläp, Balakçy hiç haçan desert iýmegiň diňe bir üstünlik ölçegi däldigini aýdýar. Adamyň bu iýmitiň hakykatdanam isleýändigini ýa-da islemeýändigine düşünmek, bölegine gözegçilik edip bilmek, doýup bolansoň iýmegi bes etmek, soň bolsa "iýmitlenişim bozuldy" mentaliteti bilen gözegçiligi doly ýitirmezlik, agramy dolandyrmakda ele alynmaly iň esasy hünärleriň biridir.

Durnukly agramy dolandyrmagyň hakyky kriteriýasynyň daşarky ulgamlar ýok edilende ýüze çykýandygyny aýdyp, Balakçi "Iýmitlenmekdäki habardarlygyň ähmiýetine ünsi çekýär:" Men kaloriýamyzy durmuşymyzdan doly aýyrmak barada däl-de, nirede bolmalydygyny kesgitlemek hakda aýdýaryn. Kaloriýa diňe özümiziň aç-açan iýmitlenmek baradaky soragymyza jogap bermeýär. özüni alyp barşyň görnüşleri. " Iýmitlenmekde habardarlygyň ähmiýetine ünsi çekýär.