Izmir Gaziemirdäki radioaktiw hapalar aýryldy: Sebitiň ulanylmagyna päsgelçilik ýok

activezmir Gaziemir etrabynyň Emrez etrabynda geçirilen radioaktiw hapalanmalara sezewar bolan daşky gurşawy gowulandyrmak işleri üstünlikli tamamlandy. Learadro Düzgünleşdiriji Guramasynyň (NDK) beren beýanyna görä, sebitdäki hapalanmagy ýok etmek prosesi 2026-njy ýylyň 22-nji oktýabrynda kabul edilen learadro Düzgünleşdiriş Geňeşiniň karary bilen resmi taýdan tamamlandy.

Arassalaýyş işleri Gaziemirde nähili geçirildi?

Radioaktiw hapalanmagy ýok etmek prosesi 2022-nji ýylyň 05-nji martyndaky 7381 belgili learadro düzgünleşdiriş kanunynyň 9-njy maddasynyň sekizinji bendine laýyklykda geçirildi. Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrliginiň utgaşdyrylmagy bilen geçirilen gözleglerde, learadro Düzgünleşdiriji Guramasy kadalaşdyryjy gözegçilik wezipesini öz üstüne aldy. Sebitden çykarylýan radioaktiw galyndylary dolandyrmak Türk Energetika, learadro we Magdan Gözleg Geňeşi (TENMAK) tarapyndan amala aşyrylýarka, beýleki radioaktiw däl galyndylary dolandyrmak we toprakdaky himiki hapalary arassalamak Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrliginiň jogapkärçiliginde geçirildi.

Näme üçin sebiti ulanmak makullandy?

learadro Düzgünleşdiriji Guramasy daşky gurşawy bejeriş işleri tamamlanandan soň berlen soňky hasabatlary, radiologiki häsiýetnama maglumatlary, dozalara baha bermek we derňew netijelerini hemmetaraplaýyn gözden geçirdi. Institutyň ýerinde geçirilen gözlegleriň we synaglaryň netijesinde sebitdäki radioaktiw hapalanmanyň doly ýok edilendigi anyklandy. Şunuň bilen baglylykda, 2026-njy ýylyň 22-nji oktýabryndaky we 2026-45 / 1 belgili learadro Düzgünleşdiriji Geňeşiniň karary bilen, bu sebiti ulanmakda radiologiki päsgelçiligiň ýokdugy resmi taýdan hasaba alyndy.

İzmiriň Gaziemir etrabynyň Emrez etrabynda köpden bäri dowam edip gelýän radioaktiw hapalanma meselesi, 2023-nji ýylda başlanan we 2026-njy ýyla çenli dowam eden daşky gurşawy gowulandyrmak boýunça işleriň netijesinde çözüldi. Learadro düzgünleşdiriji edara, Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrligi we TENMAK sebitiň arassalanmagyny we zibiliň arassalanmagyny üpjün etdi.

learadro düzgünleşdiriji edara, ýadro desgalarynyň we radioaktiw çeşmeleriň howpsuz dolandyrylmagy üçin jogapkär esasy gözegçilik edarasydyr. Degişli kanunçylyga laýyklykda, radioaktiw hapalanmalara sezewar bolan ýerlerde arassalaýyş işleri edaranyň gözegçiligi we rugsady bolmazdan tamamlanyp bilinmez. Amal bilen baglanyşykly jikme-jik tehniki hasabatlara we kararlara edaranyň resmi web sahypasy arkaly girip bilersiňiz.

Netije

Gaziemirde geçirilen bu gözleg, radioaktiw hapalanmaga garşy göreşde pudagara utgaşdyrmagyň we kadalaşdyryjy gözegçiligiň ähmiýetini açýar. Uzak möhletleýin gözegçilik we arassalaýyş işinden soň sebiti radiologiki taýdan howpsuz etmek daşky gurşaw töwekgelçiligini ylmy usullar bilen dolandyryp boljakdygyny görkezýär.

Bu ýagdaý, daşky gurşaw töwekgelçiligi bolan sebitler üçin hem görelde bolup durýar. Edaralar tarapyndan kanuny ygtyýarlyklarynyň çäginde geçirilen aç-açan audit amallary jemgyýetiň saglygyny goramakda möhüm rol oýnaýar.

Mümkin täsirler

Sebitiň ulanylmagyna hiç hili radiologiki päsgelçiligiň ýokdugyny yglan etmek sebitdäki ýerli ilatyň howpsuzlyk aladalaryny azaldyp biler. Mundan başga-da, hapalanan ýerlerden geljekde dürli maksatlar üçin ulanylmagyna ýol bermek sebitiň ykdysady we sosial ösüşine goşant goşup biler.

Daşky gurşawy düzetmek çäreleriniň üstünlikli tamamlanmagy sebite bolan ynamy artdyryp we köpden bäri hapalanmak baradaky jedelleri bes edip biler. Geljekde yzygiderli barlaglar sebitiň howpsuzlygynyň durnuklylygyny üpjün etmek üçin möhüm bolup galar.