Türk alymlaryndan düýpli açyş: Gara käşir we şalgam şiresi düwnük öýjüklerini ýok edýär

Türkiýedäki ylym dünýäsi, düwnük keseline garşy göreşde düýbüni tutjak täze tebigy galkany tapdy. Erciyes Uniwersiteti (ERÜ) In Engineeringenerçilik fakulteti, Iýmit in Engineeringenerçiligi kafedrasy, mugallym Prof. Dr. Mahmut Doğanyň ýolbaşçylygynda geçirilen giňişleýin gözlegler adaty tagamymyzyň, şalgam şiresiniň we gara käşiriň düwnük öýjüklerine edýän täsirini ýüze çykardy. Doktor Duýgu Aslan Türker tarapyndan taýýarlanan doktorlyk dissertasiýasynda antioksidantlar köp bolan we gara käşiriň gyrmyzy we gyzyl reňklerini berýän antosýaninleriň laboratoriýa gurşawynda içegäniň we bagyr mäziniň öýjükleriniň köpelmegini basyp alýandygy ylmy taýdan subut edildi. Bu möhüm gözleg, 2022-nji ýylyň 1-nji kategoriýasynda abraýly "Azyk we bioprod önümlerini gaýtadan işlemek" journalurnalynda çap edilip dünýä edebiýatyna girdi.

Şalgam şiresiniň gizlin güýji: Rak öýjüklerini 95 göterim azaldar

Geçirilen işiň dowamy hökmünde doktor Mugallym Ahmet Yetimanyň ýolbaşçylygynda gara käşir ulanyp öndürilen adaty şalgam şiresi üns merkezinde boldy. Prof. Dr. ykdysadyýetine girdi. Şunuň bilen baglylykda Doğan, pektin, sellýuloza we karboksimetil sellýuloza, suwda aňsatlyk bilen eräp bilýän ýarym sintetik polimer ýaly ýokary bahaly birleşmeleri öndürendiklerini aýtdy we bu taslamalaryň hemmesini aspirantura we doktorlyk tezisleriniň çäginde edebiýata getirendiklerini aýtdy. Gara we mämişi käşirden tebigy reňkleýjileriň önümçiligine ünsi jemlän Doğan, bu tebigy pigmentleriň hil parametrlerini jikme-jik gözden geçirendiklerini aýtdy.

Antikanser effekti akademiki hyzmatdaşlygyň üsti bilen subut edildi

Prof. Doktor Mahmut Doğan, Hajettepe uniwersiteti bilen bilelikde gözleg geçirýändiklerini aýtdy. Bilelikdäki gözlegleriň netijesinde gara käşirdäki antosýaninleriň içegäniň we bagryň düwnük öýjüklerine göni garşy täsir edýändigi tassyklandy. Bu möhüm tapyndylar halkara derejesinde abraýly ylmy alsurnallarda makala hökmünde çap edildi we dünýä ylmy jemgyýetçiligine hödürlendi.

Karbonly içgileriň ýerine şalgam we Aýran sarp edilmeli

Uniwersitetlerde öndürilen ylmy netijeleriň sosial bähbitlere ýa-da ýurduň ykdysadyýetine öwrülmelidigini belläp, professor Dokan ýaş nesliň gazlandyrylan içgilere bolan tendensiýasyndan aladalanýandygyny aýtdy. Doğan: "Gynansagam, ýaşlarymyz we orta ýaş toparymyz gazlandyrylan içgileri aşa gowy görýärler. Şeýle-de bolsa, örän ýokary funksional häsiýetlere eýe bolan we saglyga gönüden-göni goşant goşýan şalgam we aýran ýaly adaty içgilerimizi iýmek möhümdir". Sagdyn iýmitlenmäge çagyrdy. Alnan maglumatlaryň lukmançylyk we dermanhana fakultetlerine giň ýol açandygyny bellän Doğan, bu edaralaryň sorag edilýän netijeleri ulanyp, rak keselleri ýa-da haýwanlaryň eksperimental modelleri barada täze gözleg geçirip biljekdigini aýtdy. Beýleki tarapdan, şeýle tebigy baýlyklaryň sarp edilmegine ähmiýet bermezlik; Hünärmenler taýýar we kislotaly içgileri ýygy-ýygydan iýýänlere garaşýan saglyga howp salýar.