Ali Məhkəmə keçmiş kürəkəninə qarşı kirayə iddiası qaldıran qayınatanı rədd edib: Borc iddiası ilə bağlı yenidən məhkəmə prosesi açılıb

İstanbulda yaşayan bir şəxs 2020-ci ildə qızının keçmiş ərinə qarşı məhkəmə iddiası qaldıraraq evlilik zamanı yaranan kirayə haqqının və borclarının alınmasını tələb edib. İddiaçı qızı ərə gedəndə adına rəsmiləşdirilən evdə yaşayan keçmiş kürəkənindən kirayə haqqı tələb etdiyi halda, qızıl və xarici valyutada olan borclarının da ödənilməsini istəyib. Büyükçekmece 5-ci Asliye Hüquq Məhkəməsi həm kirayə, həm də borc iddiaları baxımından iddianın rədd edilməsinə qərar verdi. Apellyasiya şikayəti rədd edildikdən sonra fayl Ali Məhkəməyə göndərilib.

Niyə icarə sorğusu rədd edildi?

Ali Apellyasiya Məhkəməsinin 3-cü Mülki Kollegiyası kirayə verilməsi barədə vəsatətin rədd edilməsini qanuni hesab edərək, tərəflər arasında kirayə müqaviləsinin olmadığını, evin 5 ildir ki, ailənin yaşayış yeri kimi istifadə edildiyini bildirərək, qərarı təsdiq edib. Departament vurğuladı ki, icarə münasibətlərinin mövcudluğunun sübuta yetirilmədiyi hallarda icarə haqqı tələb oluna bilməz.

Niyə borc iddiası üçün ləğvetmə qərarı verildi?

Xarici valyuta və qızılla qaldırılan işə gəldikdə isə, Ali Məhkəmə keçmiş kürəkənin dəst-xətti ilə yazılmış borc məbləğlərinin əks olunduğu sənədin və "aldım" ifadəsinin məhkəmə tərəfindən adekvat qiymətləndirilmədiyinə qərar verib. Qərarda bildirilib ki, 6100 saylı Mülki Prosessual Məcəlləyə əsasən, tərəflər tərəfindən tərtib edilmiş və borclunun imzası olan belə sənədlər “adi veksel” xarakteri daşıyır və sübut kimi qəbul edilməlidir.

İddiaçı İstanbulda yaşayan qayınatası 2020-ci ildə qızının keçmiş həyat yoldaşına qarşı açılan kirayə haqqı və borc işində yerli məhkəmənin rədd qərarından sonra Ali Məhkəməyə müraciət edib. Ali Məhkəmənin 3-cü Mülki Kollegiyası kirayə tələbini rədd edərkən, borcun qaytarılması üçün yerli məhkəməyə müraciət edib. əllə yazılmış borc sənədi sübut hesab edilmişdir.

Hüquq sistemimizdə tərəflər iddia etdikləri faktların mövcudluğunu sübut etməyə borcludurlar. Yazılı sənədlərin, xüsusən də borcun tanınmasını ehtiva edən “adi veksellərin” məhkəmələr tərəfindən sübut kimi qiymətləndirilməsi borc işlərində sübut hüququ baxımından mühüm rol oynayır. Ali Məhkəmənin ləğv qərarından sonra yerli məhkəmə sözügedən sənədi yenidən araşdıracaq və qərar qəbul edəcək.

Nəticə

Ali Məhkəmənin bu qərarı bir daha ortaya qoyur ki, hətta məişət münasibətlərində belə yazılı sənədə əsaslanmayan icarə haqqı tələblərinin heç bir hüquqi əsası yoxdur. Digər tərəfdən, belə qənaətə gəlinir ki, borcun etirafını ehtiva edən sənədlər, hətta əllə yazılmış olsa belə, məhkəmələr qarşısında güclü dəlildir və bu cür sənədlər sübut hüququnda həlledicidir.

Mümkün təsirlər

Bu qərar eyni şəkildə ailə üzvləri arasında yazılı razılıq olmadan baş verən yaşayış məqsədləri üçün icarə iddiası qaldırmağı düşünən insanlara təsir edə bilər. Bundan əlavə, məhkəmələrdə əl ilə yazılmış borc etiraflarının sübut kimi qəbul edilməsi tərəflər arasında borc-kredit mübahisələrində sübut prosesini asanlaşdıra və məhkəmələrə oxşar işlərdə sübutları daha dəqiq qiymətləndirməyə imkan yarada bilər.

Fikirləriniz

Sizcə, mümkün mübahisələrin həllində ailə münasibətləri daxilində maliyyə əməliyyatları üçün yazılı sənədlərin hazırlanması kifayət qədər adi haldırmı? Sizcə, belə hallarda məhkəmələr “məişət mədəniyyəti” ilə “hüquqi sübut” arasında balansı necə saxlamalıdır? Fikirlərinizi şərhlərdə paylaşa bilərsiniz.