Iýul aýynda ýaşaýyş jaý satuwynda tormoz: Ikinji el satuwynda birden pese gaçmak, ipoteka satuwynda garaşylmadyk artmak

Türkiye boýunça gozgalmaýan emläk pudagy iýul aýynda işjeňligiň we balansyň ep-esli üýtgän döwrüni galdyrdy. Türk statistika instituty (TUIK) tarapyndan yglan edilen resmi maglumatlara görä, iýul aýynda satylan jaýlaryň umumy sany, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 17 göterim azaldy we 123 müň 603 derejesine düşdi. Bu pudakdaky bu umumy gysyşa garamazdan, karz boýunça ýaşaýyş jaý satyn almakdaky işjeňlik ep-esli ýokarlanandygyny görkezdi.

Ikinji el ýaşaýyş jaý bazaryndaky gaty tormoz: Ilkinji el satuwy paýyny saklaýar

Iýul aýyndaky maglumatlar jikme-jik gözden geçirilende, ýaşaýyş jaý bazaryndaky hakyky ýitginiň ikinji el öýlerinde ýüze çykýandygy görünýär. Türkiýede ilkinji gezek satuwa çykarylan täze jaýlaryň sany iýul aýynda 42 müň 529 bolup, geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 8,6 göterim azaldy. Munuň tersine, ikinji el ýaşaýyş jaý bazarynda has ýiti pese gaçdy; Satyş 20,8 göterim azaldy we 81 müň 074 boldy. Şu maglumatlary göz öňünde tutup, iýul aýynda elini çalyşýan jaýlaryň umumy sany 123 müň 603 bolup, 2025-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 17 göterim azaldy.

Iýul aýynda umumy ýaşaýyş jaý satuwynda ilkinji el jaýlarynyň paýy 34,4 göterim, ikinji el satuwynyň paýy 65,6 göterim hasaplandy.

Girew goýlan jaý satuwynda ters şemal: 23,7 göterim ýokarlamak

Umumy ýaşaýyş jaý satuwynyň peselmeginiň tersine, ipoteka satuwynda geň galdyryjy ösüş hasaba alyndy, bu bank karzlary bilen jaý satyn alyşlaryny görkezýär. Türkiýede girew goýlan jaý satuwy iýul aýynda geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 23,7 göterim artyp, 23 müň 888 birlige ýetdi. Beýleki usullar arkaly amala aşyrylan ýaşaýyş jaý satuwy ýylda 23,1 göterim azaldy we 99 müň 715-e ýetdi. Girew goýlan jaýlaryň umumy satuwdaky paýy 19,3 göterim, beýleki satuwlaryň paýy bolsa 80,7 göterim boldy.

Düzedilen maglumatlar bazaryň haýaldygyny hem tassyklaýar. Senenama düzedilen seriýalara görä, iýul aýynda ilkinji el satuwy 8,6 göterim, ikinji elli ýaşaýyş jaý söwdasy 2025-nji ýylyň şol aýy bilen deňeşdirilende 20,9 göterim azaldy. Möwsümleýin we senenama täsiri üçin düzülen maglumatlarda, ilkinji öý satuwynda 5,1 göterim, ikinji el satuwynda 5,4 göterim azaldy.

Rus raýatlary daşary ýurtlulara satuwda öňdebaryjylygyny saklaýarlar

Iýul aýynda daşary ýurt maýadarlaryna ýaşaýyş jaý satuwynda çäkli ösüş boldy. Daşary ýurtlulara ýaşaýyş jaý satuwy geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 1,9 göterim artyp, 2120-e ýetdi. Bu döwürde umumy ýaşaýyş jaý satuwynda daşary ýurtlularyň paýy 1,7 göterim boldy.

Iýul aýynda Türkiýeden iň köp jaý satyn alan daşary ýurtlular Russiýa Federasiýasynyň raýatlarydy, 394 öý bar. Russiýada 189 öý satuwy, 145 öý satuwy bilen Ukraina raýatlary bar.

7ylyň ilkinji 7 aýynda jemi 823 müň öý el çalşyldy

Jaý bazaryndaky jemleýji gysyş, ýanwar-iýul döwrüni öz içine alýan ýylyň ilkinji 7 aýynda dowam etdi. Bu döwürde ilkinji el satuwy geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 0,8 göterim azaldy we 264 müň 16 birlige ýetdi. Ikinji el satuwy 7,5 göterim azaldy we 559 müň 103 boldy. Şeýlelik bilen, 7 aýyň dowamynda umumy ýaşaýyş jaý satuwy 2025-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 5,5 göterim azalmak bilen 823 müň 119 diýlip hasaba alyndy.

theylyň ilkinji 7 aýynda girew goýlan jaý satuwy geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 30,9 göterim ýokarlap, 166 müň 682-e ýetdi. Beýleki ýaşaýyş jaý satuwy bu döwürde 11,7 göterim azaldy we 656 müň 437-e düşdi. Şol döwürde daşary ýurtlulara ýaşaýyş jaý satuwy ýylda 7,3 göterim azaldy we 11 müň 203 derejesinde galdy.